این بیت از نظامی گنجوی درباره ارزش ماندگار سخن، اندیشه و نوشته انسان است و در کتاب فارسی هشتم برای تمرین معنی، مفهوم و آرایههای ادبی میآید.
تنها یادگار ماندگار انسان، سخن و اثر نیک اوست؛ چیزهای دیگر مانند مال، مقام و ظواهر زندگی زودگذرند و از میان میروند.
سخن است، آن دگر همه باد است
معنی روان شعر
نظامی میگوید آنچه پس از انسان باقی میماند، سخن ارزشمند، اندیشه درست، دانش و نوشته اوست. بقیه چیزهایی که آدمی در دنیا به آنها دل میبندد، اگر با دانایی و نیکی همراه نباشند، پایدار نیستند و مانند باد میگذرند.
معنی واژههای مهم
مفهوم و پیام بیت
پیام اصلی بیت این است که ارزش واقعی انسان به اثری است که از فکر و زبان و کردار خوب او بر جای میماند. ثروت، ظاهر و مقام ممکن است از بین بروند، اما سخن درست و اندیشه سودمند میتواند سالها بعد هم خوانده شود و بر دیگران اثر بگذارد.
آرایههای ادبی
چرا شاعر سخن را یادگار انسان میداند؟
چون سخن خوب میتواند فکر و تجربه انسان را به دیگران منتقل کند. کتابها، شعرها، پندها و جملههای درست بزرگان، حتی پس از مرگ آنان باقی میماند و نسلهای بعد از آن استفاده میکنند.
یک پاسخ آماده برای کلاس
معنی بیت این است که یادگار واقعی انسان، سخن ارزشمند و اندیشه نیک اوست. چیزهای دیگر مانند ثروت و مقام پایدار نیستند و مانند باد از میان میروند. شاعر میخواهد ارزش دانایی، گفتار خوب و اثر ماندگار انسان را نشان دهد.
جمعبندی: این بیت از نظامی گنجوی به ما یادآوری میکند که انسان با سخن درست، دانش و اثر نیک ماندگار میشود؛ نه با چیزهای ظاهری و زودگذر.
نظرات