پاسخ کوتاه: ترتیب سیارههای منظومه شمسی از سردترین تا گرمترین، بر اساس میانگین دما، این است: نپتون، اورانوس، زحل، مشتری، مریخ، زمین، عطارد، زهره.
ترتیب سیارههای منظومه شمسی از سردترین تا گرمترین
اگر فقط جواب سریع برای یک سوال علمی، بازی یا جدول میخواهید، همان فهرست بالا کافی است. اما نکته مهم این است که این ترتیب بر پایه میانگین دمای سیارهها نوشته میشود، نه دمای لحظهای روز و شب و نه سردترین نقطهای که در جو یک سیاره اندازهگیری شده است.
در منظومه شمسی، هرچه از خورشید دورتر میشویم معمولاً دما پایینتر میآید؛ با این حال دو استثنا و نکته جالب وجود دارد: زهره از عطارد گرمتر است و در بحث «سردترین سیاره» گاهی بین نپتون و اورانوس تفاوت تعبیر پیش میآید.
فهرست از سردترین تا گرمترین
چرا زهره از عطارد گرمتر است؟
عطارد نزدیکترین سیاره به خورشید است، اما جو ضخیمی ندارد که گرما را نگه دارد. به همین دلیل روزهای آن بسیار داغ و شبهای آن بسیار سرد میشود. زهره کمی دورتر از خورشید است، اما جو بسیار متراکم و اثر گلخانهای شدید دارد؛ همین جو گرما را در اطراف سیاره حبس میکند و باعث میشود زهره از عطارد هم گرمتر باشد.
نکته امتحانی: اگر سوال بپرسد «گرمترین سیاره کدام است؟» جواب زهره است، نه عطارد.
پس سردترین سیاره نپتون است یا اورانوس؟
برای پاسخهای عمومی و رتبهبندی بر اساس میانگین دما، نپتون سردترین سیاره در نظر گرفته میشود. با این حال، در بعضی منابع علمی از اورانوس هم به عنوان سیارهای با سردترین لایههای اندازهگیریشده در جو یاد میشود. بنابراین اختلاف از اینجا میآید که بعضیها درباره «میانگین دما» صحبت میکنند و بعضیها درباره «سردترین دمای ثبتشده در بخشی از جو».
برای بیشتر سوالهای مدرسهای، عمومی و بازیهای دانستنی، ترتیب امن و رایج همان است: نپتون، اورانوس، زحل، مشتری، مریخ، زمین، عطارد، زهره.
ترتیب از گرمترین تا سردترین
اگر سوال برعکس پرسیده شود، یعنی سیارهها را از گرمترین تا سردترین بخواهد، فهرست اینطور میشود:
- زهره
- عطارد
- زمین
- مریخ
- مشتری
- زحل
- اورانوس
- نپتون
چطور این ترتیب را حفظ کنیم؟
پلوتو در این فهرست کجاست؟
پلوتو دیگر در دسته سیارههای اصلی منظومه شمسی قرار نمیگیرد و به عنوان سیاره کوتوله شناخته میشود. اگر آن را فقط برای مقایسه دمایی کنار سیارهها بیاوریم، از نپتون هم سردتر است و میانگین دمای آن حدود ۲۲۵- درجه سانتیگراد ذکر میشود؛ اما در پاسخ استاندارد «سیارههای منظومه شمسی» معمولاً همان هشت سیاره اصلی نوشته میشود.
جمعبندی: سردترین تا گرمترین سیارهها بر اساس میانگین دما: نپتون، اورانوس، زحل، مشتری، مریخ، زمین، عطارد و زهره.
نظرات