معنی بیت یادگاری کز آدمی‌زاد است

متن بیت و معنی روان

نظامی در این بیت می‌گوید آنچه پس از انسان باقی می‌ماند، سخن اوست؛ یعنی اندیشه، گفتار، دانش، پند و اثری که از راه کلام به دیگران می‌رسد. چیزهای دیگر، هرچند در زمان زندگی مهم به نظر برسند، مانند باد می‌گذرند و دوام ندارند.

پس منظور از «سخن» فقط حرف زدن معمولی نیست؛ سخنی ارزشمند است که از عقل، ادب، دانایی و تجربه انسان برمی‌آید و بعد از او هم می‌تواند بر دل و ذهن دیگران اثر بگذارد.

معنی واژه‌ها و ترکیب‌ها

مفهوم کلی بیت

مفهوم بیت این است که ارزش حقیقی انسان به چیزی است که از فکر و زبان او باقی می‌ماند. ثروت، مقام و ظاهر زندگی ممکن است از بین برود، اما سخن درست و اندیشه نیک می‌تواند سال‌ها بماند و نسل‌های بعد را هم آگاه کند.

آرایه‌های ادبی

برداشت ساده

اگر بخواهیم بیت را خیلی ساده بگوییم، یعنی: از انسان در نهایت چیزی می‌ماند که با فکر و زبان خود ساخته است. پس بهتر است انسان حرفی بزند، دانشی بیاموزد و اثری بگذارد که بعد از او هم سودمند باشد.