پاسخ کوتاه: در چند زلزله پیدرپی، معمولاً بزرگترین زلزله، زلزله اصلی است؛ زلزلههای کوچکترِ قبل از آن پیشلرزه و زلزلههای کوچکترِ بعد از آن پسلرزه نام دارند.
برای تشخیص این سه واژه باید هم زمان وقوع زلزلهها را ببینیم و هم بزرگای آنها را مقایسه کنیم. نکته مهم این است که یک زلزله را معمولاً تا وقتی زلزله بزرگتری بعد از آن رخ نداده، نمیتوان با اطمینان «پیشلرزه» نامید.
تعریف ساده هر کدام
مثال برای تشخیص
یک توالی فرضی
فرض کنید در یک منطقه سه زلزله رخ دهد: ساعت ۸ صبح با بزرگای ۳، ساعت ۱۰ صبح با بزرگای ۵٫۵ و ساعت ۱۲ ظهر با بزرگای ۴. در این حالت، زلزله ۵٫۵ زلزله اصلی است؛ زلزله ۳ پیشلرزه و زلزله ۴ پسلرزه حساب میشود.
چرا پیشلرزه را از قبل نمیتوان قطعی دانست؟
چون ممکن است یک زمینلرزه کوچک فقط یک زلزله معمولی باشد و بعد از آن زلزله بزرگتری رخ ندهد. وقتی بعداً زلزله بزرگتری در همان ناحیه رخ میدهد، زلزله کوچکترِ قبلی را پیشلرزه مینامند. بنابراین نامگذاری پیشلرزه معمولاً پس از کاملتر شدن توالی زلزلهها انجام میشود.
اگر بعداً زلزله بزرگتری رخ دهد چه میشود؟
گاهی رخدادی که ابتدا زلزله اصلی به نظر میرسد، بعداً با وقوع زلزلهای بزرگتر به عنوان پیشلرزه شناخته میشود. در لرزهشناسی، این نامها نسبی هستند و با مقایسه رخدادها در یک توالی مشخص معنا پیدا میکنند.
نکته ایمنی
بعد از یک زلزله محسوس، احتمال پسلرزه وجود دارد. بهتر است از ساختمان آسیبدیده دور بمانید، مسیرهای خروج را باز نگه دارید و فقط به اطلاعیههای رسمی و معتبر توجه کنید.
جواب کوتاه برای نوشتن در دفتر
- زلزله اصلی: بزرگترین زلزله در یک توالی.
- پیشلرزه: زلزلههای کوچکتر قبل از زلزله اصلی.
- پسلرزه: زلزلههای کوچکتر بعد از زلزله اصلی.
- تشخیص قطعی معمولاً پس از بررسی زمان، مکان و بزرگی زلزلهها انجام میشود.
جمعبندی
برای تشخیص زلزله اصلی از پیشلرزه و پسلرزه، بزرگترین زلزله را زلزله اصلی در نظر میگیریم. زلزلههای کوچکتر قبل از آن پیشلرزه و زلزلههای کوچکتر بعد از آن پسلرزه هستند؛ البته این تشخیص با بررسی دادههای لرزهنگاری دقیقتر میشود.
نظرات