معنی بیت سعدیا راستروان گوی سعادت بردند
سعدیا راستروان گوی سعادت بردند
راستی کن که به منزل نرود کجرفتار
معنی ساده: ای سعدی، آدمهای درستکار و راسترو به خوشبختی میرسند؛ پس تو هم راستگو و درستکردار باش، چون کسی که رفتار نادرست و راه کج دارد به مقصد و موفقیت نمیرسد.
معنی روان بیت
سعدی در این بیت میگوید راه رسیدن به سعادت، صداقت و درستکاری است. کسی که راه راست را انتخاب میکند، در زندگی آرامتر و موفقتر پیش میرود؛ اما انسان کجرفتار، حتی اگر مدتی جلو برود، در پایان به مقصد درست نمیرسد.
در بعضی نوشتهها مصراع دوم به صورت «به منزل نرسد» هم دیده میشود؛ در متن رایج گنجور، «به منزل نرود» آمده است. معنی هر دو نزدیک است: کجرفتار به مقصد نمیرسد.
معنی واژههای مهم
- سعدیا: ای سعدی؛ شاعر با خودش یا با مخاطب سخن میگوید.
- راستروان: کسانی که راه درست را میروند؛ افراد درستکار و راستگو.
- گوی سعادت بردند: کنایه از اینکه در میدان زندگی پیروز شدند و به خوشبختی رسیدند.
- راستی کن: درستکاری و صداقت پیشه کن.
- منزل: مقصد و پایان راه.
- کجرفتار: کسی که روش و رفتار نادرست دارد.
پیام بیت چیست؟
پیام اصلی بیت این است که راستی و درستکاری انسان را به سعادت میرساند. سعدی با زبانی کوتاه و پندآموز یادآوری میکند که موفقیت واقعی فقط با زرنگی ظاهری یا راههای نادرست به دست نمیآید؛ راه کج، انسان را از مقصد دور میکند.
آرایهها و نکته ادبی
- تضاد: میان «راستروان» و «کجرفتار» تضاد معنایی وجود دارد.
- کنایه: «گوی سعادت بردند» کنایه از پیروزی و رسیدن به خوشبختی است.
- تشبیه پنهان: سعادت مانند گویی تصور شده که برنده آن را میبرد.
- پند اخلاقی: بیت از نوع سخنان حکمی و آموزنده سعدی است.
خلاصه برای پاسخ مدرسه
معنی بیت: سعدی میگوید کسانی که راه راست و درستکاری را انتخاب میکنند به خوشبختی میرسند. پس باید راستگو و درستکردار بود، زیرا انسان بدرفتار و کجرو به هدف خود نمیرسد.
نظرات