مهمترین مواردی که در نوشتن طرح پژوهشی باید به آن توجه کنیم چیست؟
پاسخ کوتاه تفکر هفتم: مهمترین موارد در نوشتن طرح پژوهشی عبارتاند از عنوان، هدف، شیوه گردآوری اطلاعات و ابزار گردآوری اطلاعات.
طرح پژوهشی یعنی برنامهای که قبل از انجام تحقیق مینویسیم تا بدانیم دقیقاً درباره چه موضوعی تحقیق میکنیم، چرا آن را انجام میدهیم و اطلاعات را چگونه به دست میآوریم. اگر طرح پژوهشی روشن باشد، انجام پژوهش سادهتر و نتیجه آن دقیقتر میشود.
در درس تفکر و سبک زندگی هفتم، طرح پژوهش بیشتر برای تمرین فکر کردن منظم، پرسیدن سؤال درست، جمعآوری اطلاعات و گزارش کردن نتیجه به کار میرود.
چهار بخش مهم طرح پژوهشی
- ۱. عنوان پژوهشعنوان باید کوتاه، روشن و مرتبط با موضوع باشد؛ یعنی نشان دهد درباره چه چیزی میخواهیم تحقیق کنیم.
- ۲. هدف پژوهشهدف یعنی توضیح دهیم چرا این پژوهش را انجام میدهیم و میخواهیم به چه پرسشی پاسخ بدهیم.
- ۳. شیوه گردآوری اطلاعاتباید مشخص کنیم اطلاعات را از چه راهی به دست میآوریم؛ مثل مشاهده، پرسشنامه، مصاحبه یا مطالعه منابع.
- ۴. ابزار گردآوری اطلاعاتابزار یعنی وسیلهای که با آن اطلاعات جمع میکنیم؛ مثل برگه پرسشنامه، دفتر یادداشت، فهرست مشاهده یا سؤالهای مصاحبه.
چرا این موارد مهم هستند؟
اگر عنوان پژوهش مبهم باشد، خواننده نمیفهمد موضوع تحقیق چیست. اگر هدف روشن نباشد، پژوهشگر نمیداند دنبال چه پاسخی میگردد. همچنین اگر روش و ابزار گردآوری اطلاعات مشخص نباشد، ممکن است اطلاعات ناقص یا نامرتب جمعآوری شود.
به همین دلیل، طرح پژوهشی مثل نقشه راه است؛ قبل از شروع کار مسیر را نشان میدهد و کمک میکند تحقیق بینظم و پراکنده نشود.
یک مثال ساده از طرح پژوهشی
عنوان: بررسی میزان مطالعه دانشآموزان کلاس هفتم
هدف: بدانیم دانشآموزان در هفته چند ساعت مطالعه غیردرسی دارند.
شیوه گردآوری اطلاعات: پرسشنامه و گفتوگو با دانشآموزان
ابزار: برگه پرسشنامه شامل چند سؤال کوتاه
ویژگیهای یک طرح پژوهشی خوب
- موضوع آن روشن و قابل بررسی باشد.
- هدف پژوهش با عنوان هماهنگ باشد.
- روش جمعآوری اطلاعات با موضوع تناسب داشته باشد.
- ابزار گردآوری اطلاعات دقیق و ساده طراحی شود.
- پژوهشگر در جمعآوری و نوشتن اطلاعات امانتدار و صادق باشد.
پاسخ مناسب برای نوشتن در دفتر
در نوشتن طرح پژوهشی باید به عنوان پژوهش، هدف پژوهش، شیوه گردآوری اطلاعات و ابزار گردآوری اطلاعات توجه کنیم؛ زیرا این موارد مسیر تحقیق را روشن میکنند و باعث میشوند پژوهش منظمتر و دقیقتر انجام شود.
جمعبندی
مهمترین نکته در نوشتن طرح پژوهشی این است که بدانیم چه چیزی را، برای چه هدفی و با چه روشی بررسی میکنیم. چهار بخش عنوان، هدف، شیوه گردآوری اطلاعات و ابزار گردآوری اطلاعات، پایههای اصلی یک طرح پژوهشی خوب در تفکر هفتم هستند.
نظرات