هیچ کشوری در تمام سال همیشه شب نیست. اما اگر منظور پرسش، «کشوری با شبهای بسیار طولانی و خورشیدِ طلوعنکرده در زمستان» باشد، معمولاً به نروژ، مخصوصاً شمال نروژ و مجمعالجزایر سوالبارد اشاره میشود.
عبارت «کشوری که همیشه شب است» بیشتر یک تعبیر عامیانه است. در واقع پدیدهای به نام «شب قطبی» وجود دارد؛ یعنی در بعضی مناطق نزدیک قطب، خورشید برای مدتی در زمستان از افق بالا نمیآید. این تاریکی دائمی همیشگی نیست و فقط در بخشی از سال رخ میدهد.
پس پاسخ کوتاه چیست؟
اگر سؤال در قالب اطلاعات عمومی یا جدول مطرح شده باشد، پاسخ رایج آن «نروژ» است. دلیلش این است که بخشهایی از شمال نروژ، مانند ترومسو و سوالبارد، در زمستان شبهای قطبی طولانی دارند و خورشید برای هفتهها یا حتی چند ماه دیده نمیشود.
دقیقتر بگوییم: کشور نروژ همیشه شب نیست؛ فقط مناطق شمالی آن، آن هم در دورهای از زمستان، شب قطبی را تجربه میکنند.
شب قطبی چیست؟
شب قطبی زمانی رخ میدهد که خورشید در طول شبانهروز از افق بالا نمیآید. این پدیده در نواحی داخل یا نزدیک دایره قطب شمال و دایره قطب جنوب دیده میشود و به دلیل کج بودن محور زمین و تغییر فصلها به وجود میآید.
در شب قطبی، همیشه تاریکی مطلق وجود ندارد. در بسیاری از مناطق، هنگام ظهر روشنایی کمرنگ، گرگومیش یا آسمان آبی و صورتی دیده میشود؛ اما خود خورشید طلوع نمیکند.
کدام جاها شبهای خیلی طولانی دارند؟
شب قطبی فقط مخصوص یک کشور نیست. این پدیده در چند منطقه شمالی جهان دیده میشود:
- شمال نروژ، از جمله ترومسو و سوالبارد
- بخشهایی از سوئد و فنلاند در شمال اسکاندیناوی
- بخشهایی از روسیه در نزدیکی قطب شمال
- گرینلند و شمال کانادا
- آلاسکا در ایالات متحده
- جنوبگان یا قطب جنوب در نیمکره جنوبی
چرا نروژ بیشتر معروف شده است؟
نروژ هم به خاطر «شب قطبی» در زمستان و هم به خاطر «خورشید نیمهشب» در تابستان مشهور است. در تابستانِ مناطق شمالی نروژ، خورشید برای مدت طولانی غروب نمیکند؛ اما در زمستان، همان مناطق روزهایی دارند که خورشید بالا نمیآید.
شب قطبی
در زمستان رخ میدهد و خورشید برای مدتی طلوع نمیکند.
خورشید نیمهشب
در تابستان رخ میدهد و خورشید حتی نزدیک نیمهشب هم دیده میشود.
آیا در نروژ واقعاً ۲۴ ساعت تاریک است؟
در شهرهایی مانند ترومسو، خورشید در بخشی از زمستان از افق بالا نمیآید، اما معمولاً چند ساعت روشنایی کمرنگ و گرگومیش دیده میشود. در سوالبارد که شمالیتر است، مدت تاریکی طولانیتر و شدیدتر است و میتواند نزدیک سه ماه ادامه داشته باشد.
- هرچه منطقه به قطب نزدیکتر باشد، مدت شب قطبی بیشتر میشود.
- در قطب شمال، شب قطبی میتواند حدود شش ماه طول بکشد.
- در شهرهای جنوبیتر نروژ، مثل اسلو، چنین تاریکی طولانی وجود ندارد.
پس اگر جایی نوشته شده «نروژ همیشه شب است»، بهتر است آن را به معنی «بخشهایی از شمال نروژ در زمستان شب قطبی دارند» بفهمیم، نه اینکه کل کشور در تمام سال تاریک باشد.
جمعبندی
کشوری که معمولاً با عبارت «همیشه شب است» شناخته میشود نروژ است، اما این تعبیر دقیق نیست. هیچ کشور کاملی در تمام سال همیشه شب نیست. پدیده درست «شب قطبی» نام دارد و در مناطق نزدیک قطب، از جمله شمال نروژ و سوالبارد، در بخشی از زمستان دیده میشود.
پرسشهای رایج
کشوری که همیشه شب است کدام است؟
پاسخ رایج نروژ است، اما پاسخ دقیقتر این است که فقط بخشهایی از شمال نروژ در زمستان شب قطبی دارند.
آیا سوالبارد همیشه تاریک است؟
نه. سوالبارد در زمستان چند ماه تاریکی طولانی دارد، اما در تابستان خورشید نیمهشب را تجربه میکند.
آیا شب قطبی فقط در نروژ رخ میدهد؟
نه. شب قطبی در بخشهایی از سوئد، فنلاند، روسیه، کانادا، آلاسکا، گرینلند و قطب جنوب هم دیده میشود.
نظرات