پاسخ کوتاه: بیت «برگ درختان سبز در نظر هوشیار / هر ورقش دفتری است معرفت کردگار» از نظر دستوری یک جمله است؛ چون فقط یک فعل اصلی دارد: است.
برگ درختان سبز در نظر هوشیار
هر ورقش دفتری است معرفت کردگار
گاهی چون یک بیت دو مصراع دارد، تصور میکنیم حتماً دو جمله است؛ اما در شمارش جمله باید به کامل بودن پیام و وجود فعل توجه کنیم، نه فقط به تعداد مصراعها.
چرا این بیت یک جمله است؟
در این بیت فقط یک فعل دیده میشود: «است». مصراع اول، یعنی «برگ درختان سبز در نظر هوشیار»، بهتنهایی فعل ندارد و جمله کامل نیست. مصراع دوم با فعل «است» معنی را کامل میکند.
تحلیل ساده جمله
معنی ساده بیت
معنی بیت این است که در نگاه انسان آگاه و اهل تفکر، هر برگ سبز درختان مانند دفتری است که انسان را به شناخت و معرفت خداوند راهنمایی میکند. سعدی در این بیت میگوید طبیعت برای آدم هوشیار، نشانهای از آفریننده است.
نکته تشخیص تعداد جمله
فقط مصراعها را نشمارید
برای فهمیدن اینکه یک عبارت چند جمله است، فعلهای اصلی را پیدا کنید. اگر یک فعل اصلی داشته باشد و معنی با همان کامل شود، معمولاً یک جمله است؛ حتی اگر در دو مصراع نوشته شده باشد.
جواب کوتاه برای نوشتن در دفتر
- این بیت یک جمله است.
- فعل جمله «است» است.
- مصراع اول بدون مصراع دوم جمله کامل محسوب نمیشود.
- دو مصراع بودن بیت به معنی دو جمله بودن آن نیست.
جمعبندی
پاسخ درست این است که بیت سعدی یک جمله دارد. دلیلش این است که تنها فعل اصلی بیت «است» است و کل دو مصراع با هم یک پیام کامل را میسازند.
نظرات