پاسخ صحیح و رایج برای سوال «مخترع برقگیر» در جدولهای کلمات متقاطع، بنیامین فرانکلین است که با توجه به ساختار خانهها ممکن است به صورت فرانکلین نیز مد نظر طراح باشد.
تحلیل پاسخ مخترع برق گیر در جدول کلمات متقاطع
در طراحی جدولهای کلمات متقاطع، طراحان معمولاً بر اساس فضای موجود و تعداد خانههای افقی یا عمودی، نام این دانشمند بزرگ را به شیوههای مختلفی جایگذاری میکنند. اگر با این سوال مواجه شدید، تعداد خانههای خالی جدول خود را شمارش کرده و با گزینههای زیر تطبیق دهید:
بنیامین فرانکلین گزینه اصلی و استاندارد در طراحان جدول برای این سوال است. در بسیاری از جدولهای کلمات متقاطع عمومی، به دلیل محدودیت در تعداد خانهها، تنها نام خانوادگی او یعنی فرانکلین به عنوان جواب پذیرفته میشود. در موارد بسیار نادر و در جدولهای تخصصی تاریخ علم، ممکن است نام پروکوپ دیویش (دانشمند و کشیش چک که همزمان روی ماشین صاعقه کار میکرد) مد نظر باشد، اما اولویت اول همیشه با فرانکلین است.
بنیامین فرانکلین؛ دانشمندی که صاعقه را مهار کرد
بنیامین فرانکلین (۱۷۰۶–۱۷۹۰) دانشمند، نویسنده و سیاستمدار برجسته آمریکایی بود که تحصیلات رسمی کمی داشت اما با خودآموزی به یکی از بزرگترین فیلسوفان طبیعی عصر خود تبدیل شد. او آزمایشهای متعددی در زمینه الکتریسیته انجام داد که مهمترین آنها مهار رعد و برق و اثبات ماهیت الکتریکی آن بود.
او در ژوئن سال ۱۷۵۲ میلادی با انجام آزمایش مشهور بادبادک و کلید فلزی در یک روز طوفانی، ثابت کرد که صاعقه یک پدیده کاملاً الکتریکی و ناشی از تخلیه بار جریان الکتریسیته ساکن در جو است. فرانکلین با این کشف بزرگ، اصطلاحات علمی معروفی مانند بار مثبت، بار منفی، رسانا، شارژ و دشارژ را برای نخستین بار وارد علم فیزیک و الکتریسیته کرد.
نکته مهم: بنیامین فرانکلین هیچکدام از اختراعات خود از جمله برقگیر و عینک دوکانونی را ثبت پتنت (حق انحصار) نکرد، زیرا معتقد بود دستاوردهای علمی باید به طور رایگان در خدمت آسایش و امنیت بشریت باشند.
مکانیسم علمی و نحوه عملکرد سیستم برقگیر و صاعقهگیر
سیستم صاعقهگیر سنتی یا میله فرانکلینی، یک میله فلزی رسانا با نوک تیز است که در بالاترین نقطه ساختمانها یا دکلها نصب میشود. وظیفه اصلی این میله، جذب مستقیم صاعقه و فراهم کردن یک مسیر امن و بسیار کممقاومت برای هدایت جریان الکتریکی عظیم آن به سمت زمین است.
مراحل تخلیه انرژی صاعقه در سیستم ارتینگ
تفاوت فنی میان صاعقهگیر و برقگیر (ارستر) در صنعت برق
در اصطلاح عامیانه و ادبیات روزمره، کلمات صاعقهگیر و برقگیر به جای یکدیگر استفاده میشوند؛ اما در مهندسی برق و سیستمهای حفاظتی، این دو تجهیز تفاوتهای ساختاری و کاربردی مهمی با یکدیگر دارند که در زیر به آنها اشاره شده است:
سیستم حفاظتی بیرونی سازه است که وظیفه مهار مستقیم رعد و برق در بالاترین نقطه ساختمان و انتقال جریان آن به زمین را بر عهده دارد تا از تخریب فیزیکی بنا جلوگیری کند.
یک قطعه حفاظتی داخلی است که در داخل تابلوهای برق، پستهای توزیع و موازی با مدارها نصب میشود تا از وسایل الکترونیکی در برابر اضافه ولتاژهای ناگهانی ناشی از کلیدزنی شبکه یا القای صاعقه محافظت کند.
برقگیرهای مدرن الکتریکی حاوی قرصهای اکسید روی (MOV) هستند و در برابر اضافه ولتاژهای ناگهانی واکنش نشان میدهند. این قطعات در ولتاژ عادی شبکه به صورت عایق عمل میکنند، اما به محض بروز اضافه ولتاژ گذرا در کسری از میکروثانیه، مقاومت آنها صفر شده و موج مخرب را به زمین میفرستند.
پرسشهای متداول و نکات تکمیلی
پیش از اختراع فرانکلین، مردم جهان و به ویژه جوامع اروپایی صاعقه را یک بلای آسمانی مابعدالطبیعی و نشانه خشم الهی میدانستند که بیشتر به برج کلیساها آسیب میزد. اختراع برقگیر در دوران روشنگری ثابت کرد که پدیدههای مخرب طبیعی کاملاً قانونمند هستند و میتوان آنها را با ابزار و دانش علمی مهار کرد.
تئوری گوی غلتان (Rolling Sphere Method) یک استاندارد مهندسی بینالمللی بر اساس استاندارد NFC17-102 است. در این روش یک گوی فرضی با شعاع مشخص روی مدل ساختمان غلتانده میشود؛ هر نقطهای که با گوی تماس پیدا کند در معرض خطر صاعقه است و نوک میله صاعقهگیر باید به گونهای طراحی شود که گوی با بدنه اصلی سازه برخورد نکند.
برقگیرهای مدرن صنعتی با محفظه پلیمری (FRP) وزن بسیار کمتری دارند، در برابر ضربه و زلزله مقاومترند و به دلیل داشتن فاصله خزشی بزرگتر، در محیطهای مرطوب و آلوده صنعتی دچار تخلیه جزیی یا انفجار رخداد نمیشوند.
نظرات