پاسخ کوتاه: معنی بیت این است که اگر از انسان نام نیک و یاد خوب باقی بماند، از باقی ماندن کاخ و خانهای پرزرقوبرق ارزشمندتر است. سعدی ارزش اخلاق، نیکوکاری و خوشنامی را بالاتر از ثروت و دارایی میداند.
معنی بیت نام نیکو گر بماند ز آدمی چیست؟
به کاز او ماند سرای زرنگار
این بیت از سعدی است و در مواعظ او، قصیدهای در پند و اندرز، آمده است. سعدی در این بیت یادآوری میکند که داراییهای مادی، مقام و خانههای باشکوه دیر یا زود از بین میروند؛ اما اگر انسان در میان مردم به خوبی، اخلاق و خدمت شناخته شود، نام نیک او ماندگارتر است.
معنی روان بیت
اگر پس از انسان نام خوب و شهرت نیک باقی بماند، بهتر از آن است که از او خانهای زیبا، گرانقیمت و آراسته به طلا برجا بماند. یعنی ارزش واقعی انسان به رفتار خوب و اثر مثبت اوست، نه به مال و ظاهر زندگی.
معنی واژههای مهم
یعنی مردم پس از انسان از او به نیکی یاد کنند.
یعنی چیزی که پس از رفتن انسان از او باقی میماند.
در اینجا «به» یعنی برتر و ارزشمندتر.
یعنی کاخ یا خانهای مجلل که با طلا و نقش و نگار آراسته شده باشد.
پیام اصلی بیت
پیام بیت این است که انسان باید بیش از جمع کردن مال و ساختن ظاهر پرزرقوبرق، به اخلاق، مهربانی، نیکوکاری و خدمت به دیگران توجه کند. ثروت ممکن است از بین برود یا به دست دیگران برسد، اما نام نیک میتواند سالها و حتی قرنها در یاد مردم بماند.
نکته ادبی: سعدی در این بیت میان دو چیز مقایسه میکند: «نام نیک» که معنوی و ماندگار است، و «سرای زرنگار» که مادی و ناپایدار است.
معنی هر مصرع
نام نیکو گر بماند ز آدمی
اگر پس از مرگ یا رفتن انسان، یاد خوب و شهرت نیک از او باقی بماند.
به کاز او ماند سرای زرنگار
بهتر از آن است که خانهای مجلل و آراسته از او برجا بماند. یعنی ارزش خوشنامی از دارایی و ساختمان بیشتر است.
برداشت کوتاه برای مدرسه
سعدی میگوید انسان باید کاری کند که مردم او را به نیکی یاد کنند، چون نام نیک از مال و ثروت ماندگارتر است. خانه و ثروت از بین میروند، اما اخلاق خوب و کار نیک در یادها میماند.
پاسخ سریع: خوشنامی و کردار نیک از ثروت و خانههای باشکوه ارزشمندتر و ماندگارتر است.
نظرات