سهم سوختها در مصرف انرژی ایران و جهان؛ پاسخ تحقیق
برای اینکه مقایسه دقیق باشد، همه عددها را با یک معیار میسنجیم: سهم هر منبع از مصرف انرژی اولیه در سال ۲۰۲۴. این کار جلوی اشتباه رایجِ قاطی کردن «تولید برق» با «کل مصرف انرژی» را میگیرد.
پاسخ کوتاه: تفاوت اصلی این است که سهم گاز طبیعی در مصرف انرژی ایران حدود ۴۴.۹ واحد درصد بیشتر از میانگین جهانی است. در مقابل، سهم زغالسنگ، انرژیهای تجدیدپذیر و انرژی هستهای در ایران بسیار کمتر از میانگین جهان است. سهم نفت ایران هم کمی، حدود ۲.۴ واحد درصد، پایینتر از میانگین جهانی قرار میگیرد.
عددهای زیر گرد شدهاند؛ بنابراین ممکن است جمع آنها دقیقاً ۱۰۰ نشود. «تجدیدپذیرها» شامل برقآبی، بادی، خورشیدی، زیستسوخت و سایر منابع تجدیدپذیر است.
مقایسه سهم هر سوخت
نتیجه تحقیق به زبان ساده
- ایران بیش از هر چیز به گاز طبیعی وابسته است؛ در جهان، نفت و زغالسنگ هم سهم بزرگی دارند و ترکیب منابع متنوعتر است.
- زغالسنگ در سبد انرژی ایران سهم بسیار کوچکی دارد، اما در میانگین جهانی هنوز یکی از منابع اصلی انرژی است.
- سهم انرژیهای تجدیدپذیر و هستهای در ایران پایینتر از میانگین جهانی است، پس فاصله ایران با جهان در منابع غیرفسیلی زیاد است.
- جمع سوختهای فسیلی در ایران حدود ۹۸٪ است؛ یعنی وابستگی ایران به نفت، گاز و زغالسنگ از میانگین جهانی بیشتر است.
چرا این تفاوت به وجود آمده است؟
ایران ذخایر بزرگ گاز طبیعی و نفت دارد و بخش بزرگی از گرمایش، صنعت، نیروگاهها و مصرف خانگی کشور بر پایه همین دو منبع شکل گرفته است. از طرف دیگر، سهم انرژی خورشیدی، بادی و دیگر منابع تجدیدپذیر هنوز آنقدر بالا نیست که ترکیب مصرف انرژی ایران را مانند میانگین جهانی متنوع کند.
پاسخ آماده برای کلاس
در مصرف انرژی اولیه سال ۲۰۲۴، سهم گاز طبیعی در ایران حدود ۶۸.۴٪ و در جهان حدود ۲۳.۶٪ است؛ پس سهم گاز ایران حدود ۴۴.۹ واحد درصد بیشتر از میانگین جهانی است. سهم نفت ایران ۲۹.۱٪ و جهان ۳۱.۶٪ است، یعنی ایران حدود ۲.۴ واحد درصد کمتر است. سهم زغالسنگ در ایران ۰.۵٪ و در جهان ۲۶.۲٪ است، پس ایران حدود ۲۵.۷ واحد درصد کمتر از میانگین جهانی زغالسنگ مصرف میکند. همچنین سهم انرژیهای تجدیدپذیر در ایران ۱.۴٪ و در جهان ۱۴.۸٪ است؛ بنابراین ایران حدود ۱۳.۴ واحد درصد کمتر از میانگین جهانی از انرژیهای تجدیدپذیر استفاده میکند.
نظرات