معنی آفرین جان‌آفرین پاک را آنکه جان بخشید و ایمان خاک را

متن بیت و معنی روان

عطار در این بیت خداوند را ستایش می‌کند؛ خدایی که آفریننده جان است و انسان را که از خاک آفریده شده، تنها یک جسم بی‌جان رها نکرده، بلکه به او روح، زندگی و توان ایمان آوردن بخشیده است.

پس «خاک» در اینجا کنایه از انسان است؛ انسانی که از نظر جسمانی به زمین و خاک وابسته است، اما با جان و ایمان ارزش و جایگاه معنوی پیدا می‌کند.

این بیت از کیست؟

این بیت از فریدالدین عطار نیشابوری و از آغاز منظومه منطق‌الطیر است. منطق‌الطیر یکی از آثار مهم عرفانی فارسی است و عطار آن را با ستایش خداوند آغاز می‌کند.

معنی واژه‌ها و ترکیب‌ها

مفهوم کلی بیت

مفهوم اصلی بیت، ستایش خداوند به خاطر آفرینش انسان و بخشیدن روح و ایمان به او است. عطار می‌خواهد بگوید ارزش انسان فقط در جسم او نیست؛ انسان از خاک پدید آمده، اما با جان و ایمان به مرتبه‌ای بالاتر رسیده است.

آرایه‌های ادبی

برداشت ساده

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، عطار در آغاز شعر خود می‌گوید: ستایش برای خدایی است که انسان را آفرید، به او زندگی داد و دلش را برای ایمان و شناخت حقیقت آماده کرد.