معنی کوتاه
معنی ضربالمثل هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد
این ضربالمثل درباره سنجیده حرف زدن و توجه به موقعیت است.
معنی: هر حرفی را باید در زمان، مکان و جمع مناسب گفت.
گاهی یک حرف از نظر خودش درست است، اما اگر در جای نامناسب، با لحن نامناسب یا در زمان بدی گفته شود، نتیجه خوبی ندارد. این ضربالمثل یادآوری میکند که پیش از حرف زدن، شرایط، شنونده و اثر سخن را در نظر بگیریم.
معادل نزدیک این معنا در عربی «لِکُلّ مقامٍ مقال» است؛ یعنی هر جایگاه و موقعیتی سخن مناسب خودش را میطلبد.
توضیح ساده
منظور این نیست که انسان همیشه سکوت کند؛ بلکه باید بداند چه حرفی را کجا، چه زمانی و چگونه بگوید. یک نصیحت خوب اگر جلوی جمع و با لحنی تند گفته شود، ممکن است اثر بد بگذارد؛ اما همان حرف در خلوت و با احترام میتواند کمککننده باشد.
مثالهای کاربردی
شوخی خیلی صمیمی یا حرف بیربط ممکن است مناسب نباشد.
گاهی بهتر است نصیحت یا انتقاد را در خلوت بگوییم.
حرف زدن وسط درس، حتی اگر سؤال خوبی باشد، باید با اجازه معلم انجام شود.
بعضی حرفها را باید وقتی گفت که طرف مقابل آرام و آماده شنیدن است.
نتیجه ضربالمثل
- قبل از حرف زدن، زمان و مکان را بسنجیم.
- هر حرف درستی را نباید با هر لحن و در هر جمعی گفت.
- سخن بهجا میتواند اثر خوب داشته باشد؛ سخن بیجا ممکن است باعث ناراحتی یا سوءتفاهم شود.
نظرات