چگونه میشود انسانهای بزرگی را که حدود ۱۴۰۰ سال قبل زندگی کردهاند اسوه قرار داد؟
پاسخ کوتاه: برای اسوه قرار دادن انسانهای بزرگ گذشته، باید اصول و ارزشهای همیشگی زندگی آنان را بشناسیم و در شرایط امروز به کار ببریم؛ ارزشهایی مانند صداقت، عدالت، مهربانی، صبر، شجاعت، پاکدامنی، سادهزیستی و مسئولیتپذیری.
در پاسخهای درسی، منظور از «اسوه قرار دادن» این نیست که همه جزئیات زندگی مردم ۱۴۰۰ سال قبل را دقیقاً تکرار کنیم. زمان، ابزارها، لباسها، شغلها و شیوه زندگی تغییر کردهاند؛ اما بسیاری از ارزشهای اخلاقی و انسانی تغییر نمیکنند و در هر دورهای کاربرد دارند.
چرا میتوان از انسانهای بزرگ گذشته الگو گرفت؟
چون بزرگی این انسانها فقط به زمان و مکان زندگی آنها مربوط نیست، بلکه به اخلاق، انتخابها و رفتارشان در برابر مشکلات برمیگردد. اگر کسی در سختیها صبور بوده، در قدرت عدالت داشته، با مردم مهربان بوده و برای حقیقت تلاش کرده، این رفتارها امروز هم میتواند راهنمای ما باشد.
راستگویی و درستکاری در مدرسه، خانواده، کار و جامعه همیشه ارزشمند است.
حق دیگران را رعایت کردن و تبعیض نکردن، مخصوص زمان خاصی نیست.
تحمل سختیها و تصمیمگیری آرام در مشکلات، برای زندگی امروز هم لازم است.
خوشرفتاری با خانواده، دوستان و نیازمندان، یک اصل همیشگی اخلاقی است.
دوری از تجملگرایی و قناعت، حتی در دنیای امروز میتواند آرامش بیشتری بیاورد.
تلاش برای آموختن و اندیشیدن، راهی برای رشد فردی و اجتماعی است.
الگوگیری یعنی چه؟
الگوگیری یعنی رفتار و روش درست را بشناسیم و آن را با زندگی خودمان تطبیق دهیم. مثلاً اگر در گذشته انسان بزرگی با مردم با احترام سخن میگفته، ما هم امروز میتوانیم در خانه، مدرسه، فضای مجازی و جامعه محترمانه رفتار کنیم. اگر او در برابر بیعدالتی سکوت نمیکرده، ما هم میتوانیم در حد توان خود از حق و انصاف دفاع کنیم.
چگونه ارزشهای گذشته را در امروز اجرا کنیم؟
- زندگی و سیره بزرگان را مطالعه کنیم.
- به جای ظاهر زندگی قدیم، به هدف و پیام رفتار آنان توجه کنیم.
- از هر رفتار، اصل اخلاقی آن را پیدا کنیم.
- آن اصل را در موقعیتهای امروزی مانند مدرسه، خانواده، کار و فضای مجازی به کار ببریم.
- فقط شعار ندهیم؛ هر روز یک رفتار کوچک را تمرین کنیم.
نمونه پاسخ درسی
ما میتوانیم انسانهای بزرگ ۱۴۰۰ سال قبل را اسوه قرار دهیم، زیرا ارزشهای اخلاقی آنان مانند راستگویی، عدالت، صبر، مهربانی و کمک به دیگران مخصوص یک زمان خاص نیست. هرچند شرایط زندگی امروز تغییر کرده، اما میتوانیم رفتار و روش آنان را بشناسیم و آن را با زندگی امروزی خود تطبیق دهیم.
تفاوت الگوگیری با تقلید ظاهری
تقلید ظاهری یعنی فقط شکل زندگی گذشته را تکرار کنیم، اما الگوگیری درست یعنی پیام و ارزش پشت رفتار را بفهمیم. برای مثال، اگر سادهزیستی یکی از ویژگیهای انسانهای بزرگ بوده، امروز میتوانیم آن را به شکل مصرف درست، دوری از اسراف و کمک به دیگران اجرا کنیم.
نکته مهم: انسانهای بزرگ گذشته را باید با شناخت، مطالعه و فهم درست الگو قرار داد؛ نه با برداشت سطحی یا انتخاب گزینشی از رفتارهای آنان.
جمعبندی
میتوان انسانهای بزرگ ۱۴۰۰ سال قبل را اسوه قرار داد، چون اصول اخلاقی آنان مانند صداقت، عدالت، صبر، مهربانی و دانشدوستی برای همه زمانها ارزشمند است. کافی است این اصول را بشناسیم و با شرایط زندگی امروز تطبیق دهیم.
نظرات