طرح واکسیناسیون سراسری کارگران شهرداری تهران علیه بیماری هپاتیت B رسماً از روز شنبه، ۸ بهمنماه ۱۴۰۱ آغاز شد و فازهای بعدی آن در اسفند ۱۴۰۱ و مرداد ۱۴۰۲ تکمیل گردید.
توجه به سلامت و ایمنی نیروهای خدماتی و پاکبانان یکی از شاخصهای اصلی ارتقای بهداشت شهری است. کارگران شهرداری تهران به دلیل نوع فعالیت شغلی خود به طور مداوم با انواع پسماندها، زبالههای عفونی و مخاطرات محیطی مواجه هستند. به همین جهت، اجرای یک برنامه جامع برای مصونسازی این افراد در برابر بیماریهای واگیردار، به ویژه هپاتیت، در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفت.
جزئیات آغاز طرح سراسری واکسیناسیون کارگران پایتخت
این برنامه بهداشتی و حمایتی گسترده، در قالب بیست و دومین دوره از طرح «شنبههای امید و افتخار» شهرداری تهران کلید خورد. مراسم رسمی آغاز این حرکت ملی با حضور شهردار تهران، اعضای شورای اسلامی شهر، رؤسای دانشگاههای علوم پزشکی پایتخت و مدیران ارشد ارگانهای شهری در تالار ایوان شمس برگزار شد تا گامی اساسی برای ارتقای سلامت عمومی جامعه کارگری برداشته شود.
در فاز نخست این برنامه، هدفگذاری اولیه بر روی ایمنسازی و واکسیناسیون حدود ۱۵ تا ۱۷ هزار نفر از کارگران زحمتکش فضاها و خدمات شهری، نیروهای سازمان پسماند و پاکبانان مناطق ۲۲گانه تهران انجام شد. این افراد به دلیل تماس مستقیم با آلودگیهای شهری، در بالاترین سطح اولویتبندی بهداشتی قرار داشتند.
جدول زمانبندی و مراحل تزریق دوزهای سهگانه
واکسن هپاتیت برای ایجاد ایمنی کامل و پایدار در بدن، نیازمند تزریق در سه نوبت فرآیندی است. مدیریت شهری با همکاری مراکز بهداشتی، این تقویم زمانی را به شرح زیر عملیاتی کرد:
نوبت اول (آغاز طرح): این فاز در تاریخ ۸ بهمنماه ۱۴۰۱ به عنوان گام نخست فرآیند ایمنسازی کارگران در تمامی مناطق شهرداری اجرا شد.
نوبت دوم (دوز میانی): با فاصله یک ماه پس از تزریق اول، این فاز در اسفندماه ۱۴۰۱ با استقرار پایگاههای ثابت و تیمهای سیار در سراسر تهران انجام گردید.
نوبت سوم (دوز یادآور): مرحله پایانی و تکمیلی این چرخه بهداشتی، در مردادماه ۱۴۰۲ همزمان با پایشهای دورهای طب کار به طور کامل به پایان رسید.
چرا کارگران پسماند و پاکبانان در اولویت واکسیناسیون هستند؟
نیروهای خدمات شهری و بازیافت به دلیل مواجهه روزانه با پسماندهای مختلف، همواره در معرض جراحتهای پوستی ناشی از اشیاء تیز و برنده قرار دارند. یکی از بزرگترین مخاطرات شغلی این قشر، آسیبهای موسوم به «نیدلاستیک» یا برخورد ناگهانی با سرنگهای آلوده رهاشده در مخازن زباله خانگی است که میتواند به سرعت ویروس را منتقل کند.
ویروس هپاتیت B دارای مقاومت محیطی بسیار بالایی است و میتواند روزها در خارج از بدن زنده بماند. تزریق دقیق این واکسن سهنوبتی، ایمنی پایدار بالایی (بیش از ۹۵ درصد) در بدن این افراد ایجاد کرده و ریسک ابتلا را به حداقل ممکن میرساند.
نکته مهم: فرآیند ایمنسازی کارگران شهرداری صرفاً به تزریق واکسن محدود نبوده، بلکه برای کلیه افراد پرونده سلامت الکترونیک در شرکت شهر سالم تشکیل گردید تا وضعیت سلامتی آنها در دورههای بعدی نیز رصد شود.
ابعاد اجرایی و پشتیبانی بهداشتی طرح
اجرای برنامهای در این سطح نیازمند هماهنگی بالایی میان دستگاههای متولی بود. پایگاههای طب کار شهرداری تهران با همکاری دانشگاههای علوم پزشکی، فرآیند زنجیره سرد انتقال واکسنها را به دقت مدیریت کردند تا کیفیت داروها در تمامی مراحل حفظ شود. علاوه بر این، دورههای آموزشی کوتاهمدتی نیز جهت آشنایی بیشتر کارگران با روشهای پیشگیری از بیماریهای عفونی در محل کار برگزار شد.
این طرح به صورت همزمان در تمامی مناطق ۲۲گانه تهران بزرگ و با اولویت نواحی کمبرخوردار و حاشیهای اجرا شد.
تیمهای ناظر وزارت بهداشت به همراه کارشناسان بهداشت حرفهای بر حسن اجرای تزریق و ثبت اطلاعات نظارت داشتند.
جمعبندی و نتیجهگیری
جواب پیشنهادی: طرح بزرگ و سراسری واکسیناسیون کارگران شهرداری تهران در برابر بیماری هپاتیت B در روز شنبه، ۸ بهمن ۱۴۰۱ آغاز شد و پس از طی مراحل سهگانه در اسفند همان سال و مرداد ۱۴۰۲ با موفقیت به پایان رسید. این اقدام نقش بسزایی در ارتقای شاخصهای بهداشت حرفهای پایتخت ایفا کرد.
سوالات متداول کاربران
چه نهادهایی در اجرای این طرح بهداشتی در تهران مشارکت داشتند؟
این طرح با همکاری مشترک مدیریت شهری پایتخت (شرکت شهر سالم)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی تهران مستقر در استان به مرحله اجرا درآمد.
آیا علاوه بر واکسن هپاتیت، واکسنهای دیگری هم به کارگران شهرداری تزریق شد؟
بله، در فازهای تکمیلی و دورهای این طرح، واکسنهای دیگری نظیر کزاز (به دلیل ماهیت جراحتهای کاری و تماس با اجسام فلزی) و واکسن آنفلوآنزای فصلی نیز به نیروهای واجد شرایط تزریق گردید.
نظرات