در مناطق شیبدار، ایجاد زمینهای پلکانی (تراسبندی) یک روش سنتی و مؤثر برای کاهش فرسایش خاک، حفظ رطوبت و افزایش بهرهوری کشاورزی است. دلایل اصلی این کار عبارتند از:
۱. کاهش فرسایش خاک (جلوگیری از شستشوی خاک توسط آب و باد)
- در شیبهای تند، آب باران و رواناب با سرعت زیاد جریان مییابد و لایه حاصلخیز خاک را با خود میبرد.
- تراسبندی با ایجاد پلههای افقی، سرعت آب را کاهش داده و از هدررفت خاک جلوگیری میکند.
۲. حفظ رطوبت و بهبود جذب آب
- در زمینهای مسطح پلکانی، آب باران به جای جاری شدن، در خاک نفوذ میکند.
- این روش به ویژه در مناطق کمباران برای ذخیره آب باران حیاتی است.
۳. افزایش سطح کشت و بهرهوری زمین
- زمینهای پلکانی، سطح قابل کشت را در مناطق کوهستانی افزایش میدهند.
- با ایجاد تراسها، میتوان از زمینهایی که قبلاً برای کشاورزی نامناسب بودند، استفاده کرد.
۴. جلوگیری از رانش زمین و تثبیت شیب
- دیوارههای سنگی یا خاکی تراسها مانند سازههای نگهدارنده عمل میکنند و از ریزش دامنهها جلوگیری میکنند.
۵. بهبود مدیریت کود و آبیاری
- در زمینهای پلکانی، آب و کود به صورت یکنواخت توزیع میشوند و هدررفت آنها کاهش مییابد.
نمونههای موفق تراسبندی در جهان:
- شالیزارهای پلکانی فیلیپین (ایفوگائو)
- باغهای چای و برنج در چین و ژاپن
- کشت انگور در مناطق شیبدار ایتالیا و فرانسه
جمعبندی:
تراسبندی نهتنها از تخریب خاک جلوگیری میکند، بلکه زمینهای بیحاصل را به مزارع پربازده تبدیل مینماید. این روش به ویژه در کشاورزی پایدار و مناطق کوهستانی نقش کلیدی دارد.
نظرات