این وظایف کلان، حاکمیتی و سیاستگذاری مستقیماً بر عهده شورای راهبری برنامه ملی شهاب (مستقر در بنیاد ملی نخبگان) است.
برنامه ملی شهاب (شناسایی و هدایت استعدادهای برتر) به عنوان بزرگترین طرح تلفیقی نظام آموزشی کشور، دارای یک ساختار هرمی و چندلایه برای مدیریت و باغبانی استعدادها است. وظایف ذکر شده در پرسش شامل «تدوین و تصویب سیاستها»، «برنامهریزی راهبردی» و «نظارت و ارزیابی مستمر کلان»، به دلیل ماهیت حاکمیتی و استراتژیک، تماماً در صلاحیت بالاترین رکن این ساختار یعنی شورای راهبری برنامه ملی شهاب قرار دارد.
این شورا با ترکیب نمایندگان عالیرتبه بنیاد ملی نخبگان و معاونین وزارت آموزش و پرورش تشکیل میشود. هدف اصلی آن ایجاد هماهنگی بیندستگاهی برای تحقق اهداف سند راهبردی کشور در امور نخبگان است. سیاستهای مصوب این شورا در دورههای چندساله تنظیم شده و پس از تایید نهایی، توسط رئیس بنیاد ملی نخبگان جهت اجرای میدانی به آموزش و پرورش ابلاغ میگردد.
تفاوت وظایف شورای راهبری با ستاد مرکزی اجرایی
در ساختار کلان برنامه شهاب، تفکیک دقیقی بین بخش سیاستگذاری و بخش اجرا وجود دارد. شناخت این تفاوت به درک بهتر وظایف هر کدام از ارکان کمک میکند:
این تفکیک هوشمندانه ارکان، مانع از تداخل وظایف اجرایی و نظارتی شده و به شورای راهبری اجازه میدهد تا بدون درگیری در جزئیات اداری، روی پایش اثربخشی و ارزیابی مستمر نظام مدیریت استعداد تمرکز داشته باشد.
اصول حاکم بر فرآیند نظارت و ارزیابی مستمر
عدالت آموزشی و فراگیر بودن، اصلیترین خطمشی شورای راهبری در تصویب برنامهها است تا چتر حمایتی طرح بدون جداسازی فیزیکی دانشآموزان، تمام مدارس کشور را پوشش دهد. فرآیند پایش در این برنامه بر اساس اصول علمی مشخصی دنبال میشود:
ارزیابی مستمر در این برنامه مبتنی بر مشاهده رفتاری معلمان و تکمیل چکلیستهای فرآیندی در هشت حوزه استعدادی است. در این ساختار، هرگونه آزمون تستی، رتبهبندی اضطرابآور یا برچسبزنی به دانشآموزان مطلقاً ممنوع اعلام شده است.
همچنین اطلاعات استعدادیابی دانشآموزان به صورت کاملاً پنهان از اولیا و خود دانشآموز در سامانههای رسمی (نظیر همگام یا سیدا) ثبت میشود تا از بروز انتظارات کاذب یا فشارهای روانی ناخواسته در خانوادهها پیشگیری به عمل آید.
جمعبندی ساختار مدیریتی
خلاصه راهبردی: وظایف بالادستی نظام هدایت استعدادهای برتر شامل تدوین سیاستها، تعیین اصول حاکم و ارزیابیهای کلان دوره ای، منحصراً در صلاحیت شورای راهبری برنامه ملی شهاب است و ارکان دیگر صرفاً نقش مجری، ناظر فرعی یا گزارشدهنده عملکرد را ایفا میکنند.
پرسشهای متداول کاربران
چه نهادهایی اعضای اصلی شورای راهبری برنامه شهاب را تشکیل میدهند؟
این شورا ترکیبی از مدیران و نخبگان علمی بنیاد ملی نخبگان و معاونان آموزش عمومی و عالی وزارت آموزش و پرورش است که به صورت مشترک تصمیمگیری میکنند.
چرا وظیفه ارزیابی مستمر به یک شورای مشترک بیندستگاهی واگذار شده است؟
برای ایجاد حکمرانی مشترک آموزشی؛ به طوری که پشتوانه علمی و مالی بنیاد نخبگان با ظرفیت اجرایی و مویرگی آموزش و پرورش همسرا شود.
تمرکز دورههای جدید سیاستگذاری شورای راهبری بر چه اساسی است؟
سیاستهای جدید شورا از تمرکز صرف بر فاز «شناسایی» در دوره ابتدایی، به سمت توسعه فاز «هدایت تخصصی» در دوره اول و دوم متوسطه حرکت کرده است.
نظرات