تدوین و تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
فرآیند نگارش و تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران طی مراحل زیر انجام شد:
---
۱. پیشزمینه تاریخی
- پس از پیروزی انقلاب اسلامی (۲۲ بهمن ۱۳۵۷)، نیاز به یک قانون اساسی مبتنی بر اصول اسلامی احساس شد.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چگونه تدوین و تصویب شد
•2 دقیقه مطالعه
- تا زمان تدوین قانون اساسی جدید، قانون اساسی مشروطه (با اصلاحاتی) به صورت موقت اجرا میشد.
---
۲. تشکیل مجلس خبرگان قانون اساسی
- در ۱۲ مرداد ۱۳۵۸، انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی برگزار شد.
- این مجلس متشکل از ۷۳ نماینده از سراسر ایران بود که بیشتر آنان فقیه، حقوقدان و اندیشمند بودند.
- نظارت امام خمینی(ره): ایشان بر روند تدوین نظارت داشتند و اصول کلی را مشخص کردند.
---
۳. تدوین پیشنویس قانون اساسی
- پیشنویس اولیه توسط هیئتی به ریاست حسن حبیبی تهیه شد.
- مجلس خبرگان در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ کار بررسی و اصلاح پیشنویس را آغاز کرد.
- مهمترین مباحث:
- حکومت ولایت فقیه (اصل ۵ و ۵۷)
- نقش مردم در حکومت (حاکمیت ملی و انتخابات)
- حقوق ملت (آزادیها، عدالت اجتماعی)
- نظام اقتصادی (مالکیت، بانکداری اسلامی)
---
۴. تصویب نهایی و همهپرسی
- پس از ۳ ماه بحث و بررسی، متن نهایی در ۲۴ آبان ۱۳۵۸ توسط مجلس خبرگان تصویب شد.
- در ۱۲ آذر ۱۳۵۸، قانون اساسی به همهپرسی عمومی گذاشته شد.
- نتایج همهپرسی:
- مشارکت: ~۷۵٪ مردم
- رأی موافق: ۹۹٫۵٪
---
۵. اجرای قانون اساسی
- از ۲۴ آذر ۱۳۵۸ قانون اساسی به عنوان سند رسمی حکومت اجرایی شد.
---
۶. بازنگری در سال ۱۳۶۸
- پس از ۱۰ سال، با دستور امام خمینی(ره)، شورای بازنگری قانون اساسی تشکیل شد.
- تغییرات مهم:
- ادغام ریاست جمهوری و نخستوزیری
- اصلاح شرایط رهبری
- تغییراتی در قوای سهگانه
- متن بازنگری شده در ۶ مرداد ۱۳۶۸ به همهپرسی گذاشته شد و با رأی مردم تأیید شد.
---
جمعبندی
- قانون اساسی ایران با مشارکت مردم و کارشناسی فقها تدوین شد.
- دو مرحلهای: تصویب اولیه (۱۳۵۸) + بازنگری (۱۳۶۸).
- مبانی اصلی: اسلامی بودن، مردمی بودن، ولایت فقیه.
📚 منابع:
- صورت مذاکرات مجلس خبرگان قانون اساسی
- سایت مجلس شورای اسلامی (majlis.ir)
تازهترین مطالب
همه مطالبپیشنهاد مطالعه
چند مطلب تصادفی از آرشیو سوگو، شاید اینها هم به کارتان بیاید.
نظرات