ضربالمثل «گذشت از بزرگان است» (یا «العفو عند المقدره») بیانگر محتوای آیه ۱۳۴ سوره آل عمران است که میفرماید:
«الَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ»
ترجمه:
*«کسانی که در توانگری و تنگدستی انفاق میکنند و خشم خود را فرو میبرند و از مردم درمیگذرند و خدا نیکوکاران را دوست دارد.»*
نکات ارتباطی بین آیه و این ضربالمثل:
۱. «العفو عند المقدره» (گذشت هنگام قدرتمندی) → اشاره به بخش «والعافین عن الناس» (و از مردم درمیگذرند).
۲. ویژگی بزرگان در اسلام:
- گذشت و عفو حتی هنگام قدرت (برخلاف انتقام).
- کنترل خشم (کظم غیظ).
- احسان به دیگران (محبت الهی به محسنین).
مثال تاریخی:
- رفتار پیامبر (ص) در فتح مکه که با وجود قدرت کامل، فرمودند: «امروز روز مرحمت است» و همگان را بخشیدند.
- سخن امام علی (ع): «قدرت تو بر انتقام، بزرگترین دلیل بر عفو توست.»
این آیه و ضربالمثل، هر دو بر اخلاق برتر اسلامی تأکید دارند که گذشت و بزرگواری را نشانهای از حقیقیِ قدرت و ایمان میدانند.
نظرات