عقب افتادن پریود (به جز بارداری) میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله عوامل هورمونی، استرس، تغییر وزن و برخی بیماریها. در ادامه مهمترین علل را بررسی میکنیم:
۱. استرس و اضطراب
- استرس شدید (مشکلات عاطفی، فشار کاری، امتحانات) میتواند با اختلال در ترشح هورمونهای GnRH، تخمکگذاری را به تأخیر بیندازد.
- تأثیر بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تخمدان و در نتیجه بینظمی قاعدگی.
۲. تغییرات وزن شدید
- کاهش وزن ناگهانی (کمتر از ۱۰-۱۵٪ وزن طبیعی بدن) یا اختلالات خوردن (مانند بیاشتهایی عصبی) میتواند باعث قطع پریود (آمنوره) شود.
- چاقی و افزایش شدید وزن نیز با اختلالات هورمونی (مثل مقاومت به انسولین) مرتبط است.
۳. ورزش سنگین و فعالیت بدنی زیاد
- ورزشکاران زن یا افرادی که تمرینات استقامتی شدید دارند، ممکن است دچار آمنوره ورزشی شوند.
- به دلیل کاهش ذخیره چربی و اختلال در ترشح استروژن.
۴. سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)
- یکی از شایعترین علل بینظمی پریود در زنان، همراه با علائمی مانند:
- پریودهای نامنظم یا قطعشده
- رشد موهای زائد (هیرسوتیسم)
- آکنه و افزایش وزن
- به دلیل عدم تعادل هورمونهای LH و انسولین.
۵. مشکلات تیروئید
- کمکاری تیروئید (هیپوتیروئیدی) → پریودهای دیربهدیر یا سنگین.
- پرکاری تیروئید (هایپرتیروئیدی) → پریودهای سبک یا قطعشده.
۶. شیردهی
- افزایش هورمون پرولاکتین در دوران شیردهی میتواند تخمکگذاری را سرکوب کند (آمنوره شیردهی).
۷. یائسگی زودرس (POI)
- توقف پریود قبل از ۴۰ سالگی به دلیل کاهش ذخیره تخمدانها.
۸. مصرف برخی داروها
- قرصهای ضدبارداری (بهخصوص پس از قطع مصرف)
- داروهای روانپزشکی (مثل ضدافسردگیها)
- شیمیدرمانی
۹. بیماریهای مزمن
- دیابت کنترلنشده
- بیماری سلیاک (اختلال جذب مواد غذایی)
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
✅ اگر ۳ ماه متوالی پریود نشدهاید.
✅ اگر همراه با علائم هورمونی (مانند آکنه شدید، ریزش مو، ترشح شیر از پستان) هستید.
✅ اگر درد شدید لگن یا تغییرات ناگهانی وزن دارید.
اقدامات تشخیصی احتمالی:
- آزمایش خون (هورمونهای تیروئید، پرولاکتین، FSH و LH)
- سونوگرافی لگن (برای بررسی PCOS یا کیست تخمدان)
اگر پریودتان عقب افتاده و مطمئن هستید باردار نیستید، بهتر است با یک پزشک زنان مشورت کنید. 😊
نظرات