سوگو

آرامگاه عطار یکی از شاعران برجسته ایرانی در کجا قرار دارد

6 دقیقه مطالعه

موقعیت جغرافیایی و آدرس دقیق آرامگاه عطار

آرامگاه شیخ فریدالدین عطار نیشابوری در کشور ایران، استان خراسان رضوی، جنوب شرقی شهر نیشابور در استان خراسان رضوی و در انتهای غربی خیابان عرفان (محله باستانی شادیاخ) قرار دارد.

شیخ فریدالدین عطار نیشابوری، عارف و شاعر پرآوازه ادبیات فارسی در اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم هجری قمری، یکی از ستون‌های استوار عرفان اسلامی به شمار می‌رود. مقبره این دانشمند و سخن‌سرای بزرگ امروزه به عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری فرهنگی و تاریخی در شرق ایران شناخته می‌شود. دسترسی به این مکان برای مسافران بسیار آسان است.

برای دسترسی به این مجموعه فرهنگی و تاریخی، می‌توانید از مسیرهای زیر استفاده کنید:

  • این بنای یادبود فرهنگی در جنوب شرقی شهر نیشابور و در محوطه باستانی و تاریخی شادیاخ واقع شده است.
  • آدرس دقیق مجتمع فرهنگی: نیشابور، بلوار شهدا، محله باستانی شادیاخ، انتهای غربی خیابان عرفان، مجموعه باغ و آرامگاه عطار نیشابوری.
  • مسافت این مجموعه با آرامگاه حکیم عمر خیام کمتر از ۲ کیلومتر (حدود ۱.۶ کیلومتر) است و گردشگران می‌توانند به راحتی از هر دو مکان در یک روز بازدید کنند.

تاریخچه ساخت و هویت معمار اصلی بنا

بنای آرامگاه تاریخی عطار نیشابوری در طول قرن‌های متمادی دستخوش تغییرات فراوانی شده است. شناخت پیشینه این اثر به ما کمک می‌کند تا ارزش معماری و هنری آن را بهتر درک کنیم و از اشتباهات رایج درباره سازندگان آن آگاه شویم.

نکته مهم: برخلاف تصور عامه که طراحی این بنا را به هوشنگ سیحون نسبت می‌دهند، طراح و معمار اصلی آرامگاه عطار مهندس محسن فروغی است. هوشنگ سیحون تنها معمار بناهای مجاور یعنی آرامگاه خیام و کمال‌الملک بوده است.

سیر دگرگونی و مرمت این بنای ارزشمند تاریخی به شرح زیر است:

  • ۱ریشه اولیه بنای آرامگاه به اواخر سده نهم هجری قمری و دوره تیموریان بازمی‌گردد که به فرمان امیر علیشیر نوایی (وزیر سلطان حسین بایقرا) ساخته شد.
  • ۲در اواخر دوره قاجار بنا به دلیل بی‌توجهی رو به ویرانی رفت و نیاز به بازسازی اساسی پیدا کرد.
  • ۳در دوران پهلوی دوم (سال ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۱ خورشیدی) توسط انجمن آثار ملی، بقعه قدیمی به طور اساسی تخریب، بازطراحی و بازسازی شد.

ویژگی‌های معماری و تزیینات بقعه

معماری آرامگاه عطار تلفیقی هنرمندانه از کاشی‌کاری‌های سنتی ایرانی و هندسه منظم اسلامی است. این بنا با ظاهری آرام‌بخش در میان باغی سرسبز قرار گرفته و چشمان هر بازدیدکننده‌ای را به خود خیره می‌کند.

مهم‌ترین شاخصه‌های کالبدی و هنری این اثر عبارتند از:

  • پلان و ساختار اصلی بقعه به صورت هشت‌ضلعی طراحی شده و دارای ۴ غرفه بیرونی و چهار ایوان ورودی است.
  • گنبد بنا از نوع پیازی شکل و دوپوسته است که با کاشی‌های معرق اسلیمی در رنگ‌های لاجوردی، فیروزه‌ای، سفید و زرد تزیین شده است.
  • سنگ مزار اصلی داخل بقعه از نوع افراشته و سیاه‌رنگ (سنگ جُد) متعلق به دوره تیموری است که اشعاری با خط ثلث بر روی آن حکاکی شده است.

فضای داخلی بنا نیز با گچ‌بری‌های ظریف و کتیبه‌های حاوی اشعار خود شیخ عطار تزیین شده است که اتمسفری کاملاً عرفانی و متناسب با شخصیت این شاعر بزرگ ایجاد می‌کند.

آخرین وضعیت مرمت و توسعه آرامگاه

حفاظت از بناهای تاریخی اساسی‌ترین وظیفه نهادهای متولی فرهنگ است. آرامگاه عطار نیشابوری نیز به دلیل قدمت ساختار و آسیب‌های اقلیمی، همواره تحت نظارت و مرمت کارشناسان قرار دارد.

گزارش‌های رسمی و بررسی‌های میدانی نشان‌دهنده اقدامات زیر در سال‌های اخیر است:

  • در سال‌های اخیر، پروژه مرمت اضطراری با تمرکز بر تعویض کاشی‌های آسیب‌دیده بدنه جنوب غربی بقعه و رفع رطوبت صعودی ناشی از بارندگی‌ها با موفقیت اجرا شده است.
  • طرح جامع بازپیرایی فضای سبز باغ و همچنین مصوبه جدید خرداد ۱۴۰۵ وزارت میراث فرهنگی جهت ساماندهی پیشخوان ورودی، سیمای محیطی مجموعه را دگرگون کرده است.
  • سازه اصلی و اسکلت بنا بر اساس تاییدیه کارشناسان میراث فرهنگی کاملاً پایدار بوده و مرمت‌ها صرفاً جنبه تزیینی، عایق‌کاری و حفاظتی داشته‌اند.
منطقه باستانی: شادیاخ
کاربری فعلی: آرامگاه فرهنگی
قدمت بنای فعلی: دوره پهلوی دوم
تزیینات اصلی: کاشی معرق

جمع‌بندی و راهنمای خلاصه

نگاهی کوتاه به موقعیت مقبره

جواب پیشنهادی: آرامگاه شیخ فریدالدین عطار در شهر تاریخی نیشابور و در مجاورت محوطه شادیاخ قرار دارد. این بنا با گنبد فیروزه‌ای هشت‌ضلعی خود توسط محسن فروغی طراحی شده و یکی از شاهکارهای ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران به شمار می‌رود.

پرسش‌های متداول کارابران

چه مشاهیر دیگری در باغ آرامگاه عطار دفن شده‌اند؟

علاوه بر شیخ عطار، مزار استاد کمال‌الملک (نقاش نامی عصر قاجار) با معماری مدرن هوشنگ سیحون و همچنین مزار استاد پرویز مشکاتیان (نابغه موسیقی ایران) در همین باغ قرار دارد.

بهترین زمان برای بازدید از این مجموعه چه فصلی است؟

فصل بهار به ویژه اردیبهشت‌ماه بهترین زمان بازدید است. همچنین روز ۲۵ فروردین در تقویم رسمی ایران به نام روز ملی عطار نیشابوری نام‌گذاری شده و مراسم ویژه‌ای در این مکان برگزار می‌شود.

چگونه می‌توان با حمل و نقل عمومی به آرامگاه عطار رفت؟

مسافران می‌توانند پس از رسیدن به ایستگاه قطار یا پایانه مسافربری نیشابور، از اتوبوس‌های درون‌شهری خط ۱۰ استفاده کنند یا با تاکسی‌های خطی مستقیم به محله شادیاخ و خیابان عرفان بروند.

تازه‌ترین مطالب

همه مطالب

پیشنهاد مطالعه

چند مطلب تصادفی از آرشیو سوگو، شاید این‌ها هم به کارتان بیاید.

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید!