ضربالمثل «آش را با جاش بردن» یکی از اصطلاحات پرکاربرد فارسی است که معانی عمیق و گاه طنزآمیزی دارد. این مثل معمولاً در دو مفهوم کلی به کار میرود:
معنی اصلی:
۱. تصاحب کامل چیزی همراه با متعلقاتش (برداشتن یک چیز به همراه تمام اجزای مرتبط با آن)
۲. رفتار بیملاحظه و تمامخواهانه (برداشتن چیزی بدون باقی گذاشتن سهمی برای دیگران)
ریشه و مفهوم:
- «آش» نماد چیز ارزشمند یا مورد نظر است
- «جا» (به معنای ظرف یا محل) اشاره به متعلقات و لوازم جانبی دارد
- ترکیب این دو یعنی «برداشتن هم محتوا و هم ظرف آن»
کاربردهای رایج:
۱. در موقعیتهای مثبت:
- وقتی کسی موقعیت شغلی را به همراه تمام مزایایش کسب میکند
- مثال: «رئیس جدید نه تنها پست مدیر را گرفت، بلکه دفتر کار لوکس و ماشین شرکت را هم تصاحب کرد - واقعاً آش را با جاش برد!»
۲. در موقعیتهای منفی:
- وقتی کسی با حرص و طمع همه چیز را برای خودش برمیدارد
- مثال: «در مهمانی، علی نه تنها غذاها، بلکه ظروف زیبا را هم با خودش برد - آش را با جاش برد!»
مشابههای فارسی:
- «هم توبره را میخواهد، هم خر را»
- «هم خدا را میخواهد، هم خرما را»
نکته طنزآمیز:
گاهی این ضربالمثل با شوخی به کسانی گفته میشود که در مهمانیها هم غذا میخورند و هم ظرف آن را با خود میبرند!