اولین سفر انسان به فضا به مقصد هیچ سیارهای نبود، بلکه فضانورد تنها در مدار زمین به گردش درآمد و وارد حریم سیارات دیگر نشد.
واقعیت اولین پرواز فضایی انسان؛ مقصد کجا بود؟
در میان عموم مردم گاهی این تصور اشتباه وجود دارد که نخستین سفر فضایی بشر به مقصد یک جرم آسمانی دیگر یا یکی از سیارات همسایه انجام شده است. اما واقعیت علمی و تاریخی نشان میدهد که اولین پرواز فضایی سرنشیندار جهان، به مقصد هیچ سیارهای نبود.
در ۱۲ آوریل ۱۹۶۱ میلادی، یوری گاگارین فضانورد شوروی با فضاپیمای وستوک ۱ از زمین برخاست و صرفاً در مدار زمین (فضای اطراف سیاره خودمان) یک دور کامل چرخید. این ماموریت تاریخی کلاً ۱۰۸ دقیقه به طول انجامید و پس از آن فضانورد به سلامت روی زمین فرود آمد. بنابراین، مقصد اولین سفر انسان، فضای بیرونی خودِ سیاره زمین بود و نه یک جرم دوردست دیگر.
مراحل کلیدی پیشرفت سفرهای فضایی و مقاصد بشر
بشر برای خروج از گهواره زمین و شناخت کیهان، گامهای مشخصی را طراحی کرد که شناخت آنها به درک بهتر تاریخچه فضانوردی کمک میکند:
ورود به مدار زمین (۱۹۶۱): این گام توسط یوری گاگارین برداشته شد که صرفاً خروج از جو زمین و تجربه بیوزنی در یک مدار مشخص بود و هیچ نزدیکی به جرم آسمانی دیگری رخ نداد.
گام نهادن بر روی ماه (۱۹۶۹): انسانها تا امروز تنها روی یک جرم آسمانی غیر از زمین قدم گذاشتهاند که آن هم «ماه» (قمر طبیعی زمین) است. مأموریت آپولو ۱۱ با حضور نیل آرمسترانگ و باز آلدرین این دستاورد را ثبت کرد. از آنجا که ماه یک قمر است و نه سیاره، این سفر نیز سفر به سیارات محسوب نمیشود.
سفرهای رباتیک بدون سرنشین به سیارات: اگرچه هیچ انسانی هنوز به سیاره دیگری نرفته است، اما رباتها و کاوشگرهای ساخته دست بشر توانستهاند روی سطح سیارات دیگر فرود بیایند و اطلاعات ارزشمندی را به زمین مخابره کنند.
وضعیت فرود کاوشگرهای بدون سرنشین روی سیارات دیگر
با اینکه پای انسان به سیارههای دیگر نرسیده، اما رباتهای کاوشگر مأموریتهای شگفتانگیزی را روی دو سیاره نزدیک به زمین انجام دادهاند:
اتحاد جماهیر شوروی در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ با برنامه فضایی ونرا توانست چندین کاوشگر بدون سرنشین (مانند ونرا ۷ و ونرا ۱۳) را روی سطح داغ و جهنمی زهره فرود آورد. این رباتها به دلیل فشار خردکننده و دمای ۵۰۰ درجهای جو زهره، تنها چند دقیقه تا چند ساعت دوام آوردند اما تصاویر و دادههای ارزشمندی فرستادند.
مریخ مقصد محبوبترین کاوشگرهای متحرک جهان است. ناسا و سایر آژانسهای فضایی با فرستادن مریخنوردهایی مانند وایکینگ، سوجورنر، کیوراسیتی و پرسِورنس (استقامت) سطح این سیاره سرخ را بهطور کامل تحلیل کردهاند. این کاوشگرها کاملاً رباتیک بوده و هیچ انسانی درون آنها حضور نداشته است.
نکته مهم: تمام تصاویری که از سطح سیارات مریخ و زهره در اخبار و مقالات علمی مشاهده میکنید، توسط رباتهای برنامهریزیشده ثبت شدهاند و در هیچکدام از این سفرها، فضانورد انسانی حضور نداشته است.
چرا انسان هنوز به سیارات دیگر سفر نکرده است؟
فاصله بسیار طولانی مدارهای سیارات با زمین یکی از موانع اصلی است. برای مثال، سفر به مریخ در یک مسیر بین ۶ تا ۹ ماه زمان میبرد که این مدت زمان طولانی، تامین آذوقه، سوخت و اکسیژن را برای بقای انسانها بسیار پیچیده میکند.
خطرات ناشی از تشعشعات شدید کیهانی و پرتوهای خورشیدی سرطانزا در اعماق فضا، سلامت فضانوردان را تهدید میکند. علاوه بر این، اثرات مخرب بیوزنی طولانیمدت بر بدن انسان شامل پوکی استخوان و تحلیل شدید ماهیچهها از دیگر چالشهای بزرگ پزشکی است که دانشمندان ناسا و اسپیسایکس در قالب پروژههایی مثل آرتمیس در حال تحقیق روی آنها هستند تا در دهههای آینده اولین سفر انسانی به مریخ را ممکن سازند.
جمعبندی دستاوردهای فضایی
خلاصه وضعیت: نخستین پرواز فضایی انسان صرفاً یک چرخش مداری به دور زمین بود. تنها سفر سرنشیندار خارج از کره زمین به مقصد کره ماه انجام شد و تمامی اکتشافات در سطح سایر سیارات منظومه شمسی تا به امروز کاملاً رباتیک و بدون سرنشین بودهاند.
پرسشهای متداول کاربران
آیا تا به حال انسانی به مریخ یا زهره قدم گذاشته است؟
خیر، تا کنون هیچ انسانی به هیچکدام از سیارات منظومه شمسی سفر نکرده است و تمام سفرهای انجامشده به این سیارات توسط رباتها و کاوشگرهای بدون سرنشین هدایت شدهاند.
تنها جرم آسمانی که انسان روی آن فرود آمده چیست؟
تنها جرم آسمانی خارج از کره زمین که انسانها توانستهاند روی آن قدم بگذارند، کره ماه است که قمر طبیعی زمین به شمار میرود، نه یک سیاره مستقل.
اولین کاوشگری که روی یک سیاره دیگر فرود آمد چه نام داشت؟
کاوشگر بدون سرنشین «ونرا ۷» متعلق به شوروی، اولین سازه دست بشر بود که در سال ۱۹۷۰ با موفقیت روی سطح سیاره زهره فرود آمد و سیگنالهایی را به زمین ارسال کرد.
نظرات