آخرین مهلت قانونی و تمدیدشده برای ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) بابت عملکرد سال ۱۴۰۲، تا تاریخ ۱۵ مرداد ۱۴۰۳ تعیین و نهایی گردید.
یکی از مهمترین تکالیف سالانه صاحبان مشاغل و اصناف، تسلیم گزارش عملکرد مالی به سازمان امور مالیاتی کشور است. عدم آگاهی از مواعد زمانی مشخص شده میتواند خسارات مالی سنگینی را به همراه داشته باشد. در این مقاله به بررسی موشکافانه ددلاینهای قانونی، جزئیات تمدیدها و تکالیف مودیان حقیقی در قبال عملکرد سال ۱۴۰۲ میپردازیم.
تقویم زمانی و تاریخچه تمدیدهای عملکرد ۱۴۰۲
بر اساس قوانین جاری مالیاتی کشور، فرآیند مواجهه با ددلاین تسلیم صورتهای مالی برای اصناف در سال جاری با تغییرات و تسهیلاتی مواجه شد تا مودیان فرصت کافی برای ثبت اطلاعات خود داشته باشند.
- طبق ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم، موعد عادی و عمومی تسلیم اظهارنامه شغلی اشخاص حقیقی تا پایان خردادماه سال بعد است.
- برای عملکرد سال ۱۴۰۲، سازمان امور مالیاتی به دلیل همزمانی این ایام با رویدادهای ملی و درخواستهای مکرر مجمع امور اصناف، در گام نخست مهلت را تا اواسط تیرماه تمدید نمود.
- در نهایت با مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا، آخرین مهلت قطعی و تجدیدناپذیر برای ارسال اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ تا تاریخ ۱۵ مرداد ۱۴۰۳ مصوب شد.
مراحل ثبت نام و ارسال اظهارنامه در سامانه مای تکس
برای انجام این تکلیف قانونی، نیازی به مراجعه حضوری به ادارات امور مالیاتی نیست و کل فرآیند به صورت الکترونیکی انجام میشود. مراحل گامبهگام ثبت به شرح زیر است:
ورود به درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir از طریق کد ملی و شماره همراه هویتسنجی شده.
مراجعه به منوی «اظهارنامهها و فرمها» و انتخاب بخش «اظهارنامه عملکرد اشخاص حقیقی» یا «فرم تبصره ماده ۱۰۰».
تایید اطلاعات هویتی، نشانی، کد پستی پرونده و بارگذاری دادههای مالی مربوط به خرید، فروش و سود و زیان سالانه.
کلیک بر روی دکمه تایید نهایی، پرداخت مالیات ابرازی یا اقساطبندی آن و دریافت کد رهگیری اختصاصی سیستم.
قانون مالیات مستقیم و جرایم عدم تسلیم در موعد مقرر
قانونگذار برای تضمین انضباط مالی، مواعد مشخصی را تعیین کرده است. عبور از تاریخ ۱۵ مرداد ۱۴۰۳ پیامدهای حقوقی و مالی شدیدی برای مودیان حقیقی به همراه دارد.
نکته مهم: جرایم مربوط به عدم تسلیم اظهارنامه در زمان مقرر، در زمره جرایم سیاه مالیاتی بوده و به هیچ وجه مشمول بخشودگیهای سالانه سازمان امور مالیاتی قرار نمیگیرند.
- جریمه ماده ۱۹۲: عدم تسلیم اظهارنامه توسط صاحبان مشاغل مشمول جریمه غیرقابل بخشش معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق خواهد بود.
- محرومیت از معافیت پایه: رد شدن از مهلت قانونی موجب محرومیت کامل مودی از معافیت مالیاتی پایه سالانه (موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیاتهای مستقیم) میشود.
- جریمه تاخیر پرداخت: بر اساس ماده ۱۹۰ قانون، به ازای هر ماه تاخیر در پرداخت اصل مالیات پس از موعد مقرر، جریمهای معادل ۲.۵ درصد به صورت ماهانه به بدهی مودی اضافه خواهد شد.
انتخاب میان اظهارنامه تعاملی و تبصره ماده ۱۰۰
مودیان حقیقی باید با توجه به حجم فعالیتهای اقتصادی خود، مسیر مناسب را برای توافق یا ابراز درآمد انتخاب نمایند تا از تسهیلات قانونی بهرهمند شوند.
تسهیلات تبصره ماده ۱۰۰ (مالیات مقطوع) مخصوص مودیانی است که سقف فروش سالانه آنها برای عملکرد ۱۴۰۲ کمتر از ۱۸ میلیارد تومان بوده است. استفاده از این تبصره نیازی به نگهداری دفاتر قانونی، اسناد هزینه و حسابرسی ندارد و مالیات پیشنهادی سیستم با تایید مودی قطعی میشود. در سمت مقابل، مودیانی که درآمد بالاتر از این سقف دارند، یا کسبوکارشان در سال ۱۴۰۲ زیانده بوده است، باید اقدام به ارسال اظهارنامه عادی (تعاملی) کنند.
جمعبندی تکالیف مودیان
جواب پیشنهادی: برای عملکرد سال ۱۴۰۲، صاحبان مشاغل باید تا پیش از پایان روز ۱۵ مرداد ۱۴۰۳ نسبت به قطعی کردن وضعیت مالیاتی خود در سامانه مای تکس اقدام کنند. ترجیح اول برای کسبوکارهای کوچک، استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ به دلیل معافیت از جریمهها و عدم نیاز به اسناد هزینه است؛ در غیر این صورت، تنظیم اظهارنامه عادی الزامی است.
سوالات متداول
بله، مودیان مالیاتی اشخاص حقیقی تا یک ماه پس از پایان مهلت قانونی تسلیم (یعنی تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۳)، فرصت دارند نسبت به ارسال اظهارنامه اصلاحی جهت رفع اشتباهات رقمی یا اصلاح اقلام درآمدی خود اقدام کنند.
در نظام جدید مالیاتی، فرآیند علیالراس شدن سنتی منتفی است؛ سازمان امور مالیاتی بر اساس دادههای حاصل از تراکنشهای بانکی، پوزهای فروشگاهی و فاکتورهای سامانه مودیان، «اظهارنامه برآوردی» صادر کرده و جرایم سنگین را روی آن اعمال میکند.
مودیان میتوانند در صورت عدم توانایی پرداخت یکجا، مالیات مشخص شده خود را در سامانه به صورت الکترونیکی حداکثر تا ۴ قسط ماهانه تقسیط نمایند تا فشاری به نقدینگی کسبوکار وارد نشود.

نظرات