چند درصد جمعیت زمین در نیمکره شمالی زندگی میکنند؟
پاسخ کوتاه: تقریبا ۹۰ درصد جمعیت زمین در نیمکره شمالی زندگی میکنند. در برخی برآوردها این عدد کمی پایینتر و در بازه حدود ۸۷ تا ۹۰ درصد بیان میشود، اما جواب رایج در درس و اطلاعات عمومی همان ۹۰ درصد است.
نیمکره شمالی نیمی از زمین است که بالای خط استوا قرار دارد؛ یعنی از عرض جغرافیایی صفر درجه تا قطب شمال. بخش بزرگی از خشکیهای قابل سکونت، قارههای پرجمعیت و شهرهای بزرگ جهان در همین نیمکره قرار گرفتهاند، به همین دلیل توزیع جمعیت جهان میان دو نیمکره بسیار نامتوازن است.
اگر جمعیت جهان را حدود ۸ میلیارد نفر در نظر بگیریم، ۹۰ درصد یعنی چیزی نزدیک به ۷.۲ میلیارد نفر. این عدد دقیق روزانه نیست، اما برای فهم مقیاس کافی است: از هر ۱۰ نفر روی زمین، حدود ۹ نفر در نیمکره شمالی زندگی میکنند.
جواب برای سؤال درسی یا آزمونی
اگر سؤال شما به شکل «تقریبا چند درصد جمعیت زمین در نیمکره شمالی زندگی میکنند؟» مطرح شده، پاسخ کوتاه و مناسب این است:
در پاسخ تشریحی بهتر است بنویسید: «حدود ۹۰ درصد جمعیت زمین در نیمکره شمالی زندگی میکنند، زیرا بیشتر خشکیها و قارههای پرجمعیت مانند آسیا، اروپا و آمریکای شمالی در این نیمکره قرار دارند.»
چرا بیشتر مردم جهان در نیمکره شمالی زندگی میکنند؟
تمرکز جمعیت در نیمکره شمالی اتفاقی نیست. چند عامل جغرافیایی، تاریخی و اقتصادی در کنار هم باعث شدهاند بیشتر انسانها در شمال خط استوا ساکن باشند.
نیمکره شمالی سهم بسیار بزرگی از خشکیهای جهان را در خود جای داده است. آسیا، اروپا و آمریکای شمالی تقریبا به طور کامل در این نیمکرهاند و بخش زیادی از آفریقا هم در شمال خط استوا قرار دارد.
کشورهایی مانند چین، هند، پاکستان، بنگلادش، ژاپن، اندونزی، ایران و بسیاری از کشورهای آسیایی در شمال خط استوا یا نزدیک آن قرار دارند. آسیا به تنهایی بخش بزرگی از جمعیت جهان را در خود دارد.
رودهای بزرگ، زمینهای کشاورزی، مسیرهای تجاری و شهرهای تاریخی در بخشهای زیادی از نیمکره شمالی شکل گرفتند و به رشد جمعیت کمک کردند.
نیمکره جنوبی بخش بزرگی از اقیانوسها را شامل میشود. وقتی خشکی کمتر باشد، فضای سکونت و توسعه شهرها هم محدودتر میشود.
کدام قارهها بیشترین نقش را دارند؟
برای فهم بهتر این عدد، کافی است به محل قارههای پرجمعیت نگاه کنیم. آسیا که پرجمعیتترین قاره جهان است، عمدتا در نیمکره شمالی قرار دارد. اروپا و آمریکای شمالی نیز در همین نیمکرهاند. آفریقا میان دو نیمکره تقسیم شده، اما بخشهای مهمی از جمعیت آن در شمال خط استوا یا نزدیک آن زندگی میکنند.
در مقابل، نیمکره جنوبی شامل کل استرالیا، بیشتر آمریکای جنوبی، جنوب آفریقا، زلاندنو، اقیانوسیه و قطب جنوب است. از میان این مناطق، آمریکای جنوبی و بخشهایی از آفریقا جمعیت قابل توجهی دارند، اما در مجموع به اندازه آسیا، اروپا و آمریکای شمالی جمعیت متمرکز ندارند.
نکته جغرافیایی: خط استوا مرز میان دو نیمکره است. کشورهایی که روی خط استوا قرار دارند، ممکن است بخشی از خاک یا جمعیتشان در هر دو نیمکره باشد؛ برای همین درصدهای دقیق میتوانند کمی متفاوت گزارش شوند.
آیا عدد ۹۰ درصد کاملا دقیق است؟
عدد ۹۰ درصد یک عدد تقریبی و آموزشی است. در برخی منابع، سهم نیمکره شمالی حدود ۸۷ درصد هم بیان میشود؛ چون روش محاسبه، سال جمعیتی، تقسیم شهرهای نزدیک خط استوا و نحوه در نظر گرفتن کشورهای دو نیمکره میتواند نتیجه را کمی تغییر دهد.
با این حال، اختلاف اصلی در پیام کلی تغییری ایجاد نمیکند: اکثریت بسیار بزرگ جمعیت جهان در نیمکره شمالی زندگی میکنند. برای پاسخهای مدرسهای، مسابقههای اطلاعات عمومی و جدولها، «حدود ۹۰ درصد» بهترین جواب کوتاه و رایج است.
مقایسه ساده نیمکره شمالی و جنوبی
نیمکره شمالی
شامل بیشتر آسیا، همه اروپا، آمریکای شمالی، بخش بزرگی از آفریقا و قسمتهایی از آمریکای جنوبی است. قارههای پرجمعیت، مراکز اقتصادی بزرگ و بسیاری از شهرهای تاریخی در این بخش قرار دارند.
نیمکره جنوبی
شامل استرالیا، بیشتر آمریکای جنوبی، جنوب آفریقا، زلاندنو، قطب جنوب و بخش بزرگی از اقیانوسهاست. خشکیهای کمتری دارد و بسیاری از نواحی آن یا اقیانوسیاند یا جمعیت پراکندهتری دارند.
چرا نیمکره شمالی با وجود مناطق سردسیر پرجمعیتتر است؟
درست است که بخشهایی از شمال زمین بسیار سرد و کمجمعیتاند؛ مثلا شمال کانادا، گرینلند، سیبری و نواحی نزدیک قطب شمال. اما نیمکره شمالی فقط این مناطق سرد نیست. کمربندهای معتدل و نیمهگرمسیری شمالی، شامل شرق و جنوب آسیا، خاورمیانه، اروپا و آمریکای شمالی، از نظر تاریخی و اقتصادی برای سکونت انسان بسیار مهم بودهاند.
پس عامل تعیینکننده فقط آبوهوا نیست. ترکیب خشکی فراوان، رودخانهها، خاکهای حاصلخیز، مسیرهای تجاری، فناوری، شهرنشینی و تاریخ طولانی کشاورزی باعث شده بخش بزرگی از جمعیت جهان در نیمکره شمالی متمرکز شود.
اشتباهات رایج درباره این سؤال
- اشتباه اول: تصور کنیم نیمکره شمالی یعنی فقط مناطق سرد. در واقع بسیاری از مناطق معتدل و پرجمعیت جهان در نیمکره شمالی هستند.
- اشتباه دوم: فکر کنیم جمعیت دو نیمکره تقریبا برابر است. توزیع جمعیت میان شمال و جنوب بسیار نامتعادل است.
- اشتباه سوم: عدد ۹۰ درصد را با دقت ریاضی روزانه ببینیم. این عدد برای بیان یک واقعیت کلی و تقریبی به کار میرود.
- اشتباه چهارم: نقش آسیا را نادیده بگیریم. آسیا مهمترین دلیل عدد بالای جمعیت در نیمکره شمالی است.
جمعبندی
تقریبا ۹۰ درصد جمعیت زمین در نیمکره شمالی زندگی میکنند. دلیل اصلی این موضوع آن است که بخش بزرگی از خشکیهای جهان و قارههای پرجمعیت، بهویژه آسیا، اروپا و آمریکای شمالی، در شمال خط استوا قرار دارند. برای جواب کوتاه درسی بنویسید: «حدود ۹۰ درصد»؛ و اگر توضیح خواستند، به تمرکز خشکیها و قارههای پرجمعیت در نیمکره شمالی اشاره کنید.
پرسشهای کوتاه
تقریبا چند درصد جمعیت زمین در نیمکره شمالی است؟
حدود ۹۰ درصد جمعیت زمین در نیمکره شمالی زندگی میکنند.
چند درصد جمعیت جهان در نیمکره جنوبی است؟
به طور تقریبی حدود ۱۰ درصد، البته برآوردها بسته به روش محاسبه کمی تغییر میکنند.
چرا جمعیت نیمکره شمالی بیشتر است؟
چون خشکیهای بیشتری، قارههای پرجمعیتتری و مراکز تاریخی و اقتصادی مهمتری در شمال خط استوا قرار دارند.
آیا همه کشورهای پرجمعیت در نیمکره شمالیاند؟
نه همه، اما بسیاری از پرجمعیتترین کشورها مثل چین، هند، آمریکا، پاکستان، بنگلادش، روسیه و ژاپن در نیمکره شمالی یا عمدتا در آن قرار دارند.
نظرات