در آخرین دوره انتخابات، در مجموع ۸۰ نفر واجد شرایط قانونی در ستاد انتخابات کشور ثبتنام کردند که شورای نگهبان صلاحیت ۶ نامزد نهایی را احراز کرد.
موضوع ثبتنام داوطلبان در انتخابات ریاستجمهوری همواره یکی از پرخبرترین و حساسترین برهههای سیاسی در کشور است. در دوره چهاردهم انتخابات ریاستجمهوری، به دلیل شرایط خاص کشور و برگزاری زودهنگام انتخابات، ستاد انتخابات وزارت کشور میزبان طیف گستردهای از مسئولان کنونی، سابق و چهرههای برجسته سیاسی بود که برای تکیه بر کرسی ریاست قوه مجریه نامنویسی کردند.
فهرست چهرههای شاخصی که در ریاست جمهوری ثبتنام کردند
در جریان مهلت پنجروزه ثبتنام داوطلبان برای انتخابات ریاستجمهوری، چهرههای متعدد سیاسی با گرایشهای فکری و جناحی مختلف با حضور در میدان فاطمی و ستاد انتخابات کشور، مدارک خود را تحویل دادند و نامنویسی خود را قطعی کردند.
برخی از مهمترین شخصیتهای سیاسی و اجرایی که در این دوره گام به عرصه رقابت گذاشتند عبارتند از:
- علی لاریجانی (رئیس سابق مجلس شورای اسلامی)
- محمود احمدینژاد (رئیسجمهور اسبق ایران)
- عبدالناصر همتی (رئیس اسبق بانک مرکزی)
- سعید جلیلی (عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام)
- محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس شورای اسلامی)
- مسعود پزشکیان (نماینده مجلس و وزیر اسبق بهداشت)
- علیرضا زاکانی (شهردار تهران)
علاوه بر این افراد، اسامی سرشناس دیگری نیز در ستاد انتخابات حضور یافتند که از جمله آنها میتوان به محمدرضا صباغیان، مصطفی کواکبیان، عباس مقتدایی، قدرتعلی حشمتیان، محمود احمدی بیغش، محمد خوشچهره، احمد رسولینژاد، وحید حقانیان و حبیبالله دهمرده اشاره کرد.
همچنین محمدرضا میرتاجالدینی، زهره الهیان، فداحسین مالکی، محمدمهدی اسماعیلی، مسعود زریبافان، حسین افشارزاده، حسینعلی قاسمزاده، محمود صادقی، صادق خلیلیان، سید محمد مقیمی، سرتیپ ایرج شاهوردی و حسن محمدیاری نیز در میان ثبتنامکنندگان قطعی قرار داشتند که برگههای نامنویسی را تکمیل نمودند.
لیست نهایی نامزدهای تایید صلاحیت شده توسط شورای نگهبان
پس از پایان مهلت قانونی ثبتنام، پرونده و سوابق تمامی ۸۰ داوطلبی که واجد شرایط اولیه بودند، به شورای نگهبان ارسال شد. این شورا پس از بررسیهای دقیق و چندروزه، اسامی ۶ کاندیدای نهایی احراز صلاحیت شده را به وزارت کشور اعلام کرد.
آرایش سیاسی نامزدهای نهایی و سرنوشت آنها به شرح زیر رقم خورد:
مسعود پزشکیان به عنوان چهره شاخص و اصلی جریان اصلاحطلب توانست تایید صلاحیت خود را دریافت کند. پنج نامزد دیگر شامل مصطفی پورمحمدی، سعید جلیلی، علیرضا زاکانی، سید امیرحسین قاضیزاده هاشمی و محمدباقر قالیباف از جریانهای مختلف اصولگرا و ارزشی وارد گردونه رقابتهای نهایی شدند.
در آستانه روز رایگیری و پس از برگزاری مناظرههای تلویزیونی، علیرضا زاکانی و امیرحسین قاضیزاده هاشمی به منظور همگرایی بیشتر در جریان نیروهای انقلاب از ادامه رقابتها انصراف دادند. در نتیجه، لیست روی صندوق به ۴ نفر تقلیل یافت که پس از برگزاری دو مرحله انتخابات، مسعود پزشکیان به عنوان رئیسجمهور منتخب برگزیده شد.
آمار رسمی ستاد انتخابات کشور و مقایسه با ادوار گذشته
تحلیل عددی ثبتنامهای این دوره نشاندهنده یک تغییر رفتار عمده در نحوه مواجهه متقاضیان با ستاد انتخابات کشور است. در این دوره، اگرچه صدها نفر به وزارت کشور مراجعه کردند، اما تنها مدارک و سوابق ۸۰ نفر به صورت قطعی در سامانه ثبت شد.
این آمار در مقایسه با دورههای گذشته کاهش چشمگیری را نشان میدهد که آمار ادوار پیشین به خوبی این تفاوت را آشکار میسازد:
- در سال ۱۳۹۶ تعداد ۱۶۳۶ نفر اقدام به ثبتنام کرده بودند.
- در سال ۱۴۰۰ تعداد ثبتنامکنندگان به ۵۹۲ نفر رسید.
- در دوره اخیر این تعداد به ۸۰ نفر واجد شرایط قانونی تقلیل یافت.
علت اصلی این ریزش آماری شدید، اعمال سختگیریهای جدید و اجرای دقیق مصوبه قانونمند شورای نگهبان در مرحله پذیرش مدارک اولیه بود. به این معنا که ستاد انتخابات دیگر از افرادی که فاقد سوابق مدیریتی کلان یا مدرک تحصیلی مرتبط بودند، ثبتنام به عمل نمیآورد.
شرایط و نحوه ثبتنام داوطلبان در وزارت کشور
طبق آخرین معیارهای ابلاغی و مصوبه اصلاحی شورای نگهبان، متقاضیان شرکت در انتخابات ریاستجمهوری باید شروط سختگیرانهتری را برای ثبتنام قطعی احراز میکردند. این معیارهای چندگانه به منظور سنجش دقیقتر توان مدیریتی و رجل سیاسی بودن افراد وضع شده است.
جمعبندی فرآیند نامنویسی
«نتیجهگیری:» فرآیند ثبتنام انتخابات در این دوره ثابت کرد که قانونمند کردن ورود به عرصه کاندیداتوری میتواند به شفافیت آرایش سیاسی و ارتقای سطح کیفی رقابتها کمک کند و بررسی سوابق ۸۰ داوطلب نهایی خروجی دقیقتری را به همراه داشت.
نظرات