پاسخ صحیح برای معمای عید کلیمی ها همزمان با کریسمس در جدول کلمات متقاطع، واژه «حانوکا» (یا حنوکا) است که به عنوان جشن نور و انوار یهودیان شناخته میشود.
حل کردن جدولهای کلمات متقاطع علاوه بر سرگرمی، یک راه عالی برای افزایش اطلاعات عمومی و آشنایی با فرهنگها و آیینهای مختلف جهان است. یکی از سوالاتی که گاهی ذهن طراحان جدول و علاقهمندان به آن را به خود مشغول میکند، پیدا کردن نام عید مذهبی پیروان دین یهود است که از نظر زمانی با جشن سال نو مسیحیان یا همان کریسمس تداخل دارد.
راز همزمانی عید کلیمیان با کریسمس در چیست؟
بسیاری از افراد تصور میکنند که اعیاد مذهبی در سراسر جهان همواره در یک روز مشخص از سال خورشیدی رخ میدهند، اما سیستمهای گاهشماری متفاوت باعث جابهجایی این روزها میشود. تطابق زمانی جشن پیروان آیین یهود با روزهای پایانی سال میلادی دلایل فنی و تقویمی خاصی دارد:
- تغییرات تقویم قمری-خورشیدی عبری باعث نوسان تاریخ جشن حانوکا در تقویم میلادی میشود.
- این جشن هشتروزه همیشه در بازه زمانی اواخر نوامبر تا اواخر دسامبر (آذر و دی ماه) قرار میگیرد.
- تداخل زمانی این عید یهودی با روزهای کریسمس (۲۵ دسامبر) دلیل اصلی طرح این سوال در جدولهاست.
- به دلیل روشن کردن شمع در این هشت شب، طراحان جدول گاهی از واژه تفسیری عید انوار نیز استفاده میکنند.
تاریخچه و فلسفه مذهبی جشن حانوکا
برای درک بهتر این واژه که به عنوان رمز جدول شناخته میشود، بهتر است نگاهی به ریشههای عمیق تاریخی آن بیندازیم. این رویداد صرفاً یک جشن ساده نیست، بلکه نمادی از مقاومت فرهنگی و عقیدتی در تاریخ باستان به شمار میرود:
- این جشن یادبود قیام تاریخی مکابیان علیه ارتش سلوکیان در سده دوم پیش از میلاد است.
- واژه حانوکا در زبان عبری به معنای افتتاح، تقدیس یا شروع مجدد معبد دوم اورشلیم است.
- بر اساس روایات تلمود، یک ظرف کوچک روغن زیتون پاک به طرز معجزهآسایی هشت روز تمام روشن ماند.
- فلسفه اصلی این مناسبت ملی-مذهبی، پیروزی نور بر تاریکی و حفظ هویت دینی در برابر استبداد است.
نکته مهم: اگرچه حانوکا و کریسمس در اواخر پاییز و اوایل زمستان برگزار میشوند و هر دو با روشن کردن چراغ و شمع همراه هستند، اما از نظر ریشه تاریخی، الهیات مذهبی و آداب سنتی کاملاً مستقل از یکدیگرند و وجه اشتراک اصلی آنها در دنیای امروز، تقارن زمانی آنها در ماه دسامبر است.
آداب، رسوم و نمادهای سنتی عید حانوکا
پیروان آیین کلیمی در سراسر جهان در این هشت شب آیینهای خاصی را برپا میدارند که شناخت آنها به درک بهتر اصطلاحات مرتبط با این موضوع در رسانهها و کتابها کمک میکند:
- روشن کردن گامبهگام شمعها در شمعدان ۹ شاخهای به نام حانوکیا اصلیترین رسم این آیین است.
- شمع نهم که در سطحی متفاوت قرار دارد شماش یا خادم نام دارد و برای روشن کردن سایر شمعها استفاده میشود.
- به یاد معجزه روغن معبد، مصرف غذاهای سرخشده در روغن مانند لاتکه (کوکوی سیبزمینی) و سوفگانیا (پیراشکی مربایی) مرسوم است.
- کودکان در این ایام با فرفرههای چهارضلعی به نام دریدل بازی میکنند و هدیه یا پول نقد (حانوکا گلت) میگیرند.
عبارات کلیدی مرتبط در طراحی جدول
طراحان سرگرمیهای مکتوب برای راهنمایی مخاطبان معمولاً از کلمات کلیدی خاصی استفاده میکنند. در ادامه برخی از رایجترین ترکیبات آورده شده است:
خلاصه و نتیجهگیری
جواب پیشنهادی: هنگام مواجهه با سوالاتی نظیر عید کلیمیان در انتهای سال یا عید همزمان با ژانویه و کریسمس، گزینه اصلی شما باید واژه «حانوکا» باشد. این واژه به خوبی در خانههای جدول جای میگیرد و به یکی از کلیدیترین رویدادهای تاریخی آیین کلیمی اشاره دارد.
پرسشهای متداول
منورای سنتی معبد اورشلیم که از نمادهای قدیمی یهودیت است ۷ شاخه دارد، اما شمعدان مخصوص جشن حانوکا (حانوکیا) دارای ۹ شاخه است که ۸ شاخه آن برای روزهای عید و شاخه نهم به عنوان خادم استفاده میشود.
خیر، حانوکا برخلاف اعیادی مانند یوم کیپور یا پسح در متن اصلی تورات نیامده است، بلکه جشنی سنتی-تاریخی است که بر اساس رویدادهای کتاب مکابیان و تلمود توسط ربانها تصویب شده است.
یهودیان ایرانی در شهرهایی مثل تهران، شیراز و اصفهان علاوه بر روشن کردن شمع و خواندن ادعیه مذهبی، شیرینیهای سنتی سرخشده در روغن مانند زولبیا و بامیه را به دلیل تناسب با نماد معجزه روغن مصرف میکنند.
نظرات