نوعی استاندارد رده بندی کتابخانه ها در جدول پنج حرفی
پاسخ دقیق این معما در حل جدول کلمات متقاطع، کلمه ۵ حرفی دیویی یا کنگره است که به عنوان معروفترین استانداردهای بینالمللی ردهبندی کتابخانهای شناخته میشوند.
سازماندهی انبوه کتابها و منابع اطلاعاتی در کتابخانهها همواره یکی از دغدغههای اصلی کتابداران و پژوهشگران بوده است. بدون وجود یک سیستم نظاممند، دسترسی به یک کتاب خاص در میان هزاران یا میلیونها جلد اثر غیرممکن خواهد بود. در سراسر جهان استانداردهای مشخصی برای این منظور تدوین شده است که در طراحان جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان پایهای برای طرح سوالات فرهنگی استفاده میشود.
استانداردهای ۵ حرفی ردهبندی کتابخانه در جدول
در طراحان جدول کلمات متقاطع، وقتی صحبت از نوعی استاندارد ردهبندی کتابخانهها میشود، معمولاً دو پاسخ ۵ حرفی مد نظر قرار میگیرد: دیویی و کنگره. هر کدام از این دو سیستم ویژگیها، تاریخچه و منطق چیدمان منحصربهفرد خود را دارند که در ادامه به تشریح دقیق آنها میپردازیم.
- سیستم دیویی (Dewey Decimal Classification) قدیمیترین و رایجترین سیستم برای کتابخانههای عمومی و مدرسهای است که بر پایه اعداد دهدهی بنا شده است.
- سیستم کنگره (Library of Congress Classification) نظام دیگری است که بیشتر در کتابخانههای بزرگ، دانشگاهی و مراکز پژوهشی کاربرد دارد و از حروف و اعداد ترکیبی استفاده میکند.
نکته کنکوری و جدولی: اگر در جدول با این سوال مواجه شدید، ابتدا تعداد حروف و حروف تقاطعی را بررسی کنید. اگر حرف اول «د» بود، پاسخ شما «دیویی» و اگر با «ک» شروع میشد، پاسخ «کنگره» است.
بررسی ساختار ردهبندی دهدهی دیویی (DDC)
این نظام در سال ۱۸۷۶ توسط ملوین دیویی ابداع شد و کل دانش بشری را به ۱۰ رده اصلی از شماره ۰۰۰ تا ۹۰۰ تقسیمبندی میکند. منطق این سیستم کاملاً سلسلهمراتبی و از کل به جزء است؛ به طوری که هر رده اصلی به ۱۰ بخش فرعی و هر بخش به ۱۰ زیربخش دیگر تقسیم میشود تا موضوع دقیق کتاب مشخص گردد. یکی از مفاهیم کلیدی که دیویی معرفی کرد، مکان نسبی کتابها بر اساس موضوع بود تا کتابهای همموضوع همواره در قفسه کنار یکدیگر قرار بگیرند.
در این بخش ردههای اصلی دهگانه این سیستم را مشاهده میکنید:
۰۰۰: کلیات، علوم رایانه، اطلاعات و آثار عمومی
۱۰۰: فلسفه و روانشناسی
۲۰۰: دین و مذهب
۳۰۰: علوم اجتماعی
۴۰۰: زبان و زبانشناسی
۵۰۰: علوم خالص (مانند ریاضیات و فیزیک)
۶۰۰: علوم کاربردی و تکنولوژی (پزشکی و مهندسی)
۷۰۰: هنرها، سرگرمی و ورزش
۸۰۰: ادبیات و شعر
۹۰۰: تاریخ، جغرافیا و بیوگرافی
بررسی ساختار ردهبندی کتابخانه کنگره (LCC)
این استاندارد توسط کتابخانه کنگره آمریکا و بر اساس نیازهای واقعی مخازن بزرگ کتاب شکل گرفته و یک نظام کاملاً شمارشی است. نشانهگذاری در این سیستم به صورت مختلط (ترکیبی از حروف انگلیسی برای ردههای اصلی و اعداد برای بخشهای فرعی) انجام میشود و شامل ۲۱ رده اصلی است. به دلیل ظرفیت بسیار بالا در پذیرش کدهای جدید، این سیستم برای مجموعههایی با حجم میلیونی و تخصصی، کارایی فوقالعادهای دارد.الفبای انگلیسی پایه اصلی این نظام را تشکیل میدهد؛ به عنوان مثال حرف A برای کلیات، حرف B برای فلسفه و مذهب، حرف H برای علوم اجتماعی و حرف P برای زبان و ادبیات اختصاص یافته است. توسعهپذیری بالا باعث شده که اکثر دانشگاههای بزرگ جهان و ایران، سیستم خود را از دیویی به کنگره تغییر دهند.
نکته مهم: در ایران، کتابخانه ملی اصلاحات و گسترشهای رسمی را برای هر دو سیستم دیویی و کنگره در بخشهای اسلام، زبان و ادبیات فارسی و تاریخ ایران تدوین کرده است تا کتابهای بومی با دقت بیشتری جادهی شوند.
اصطلاحات مرتبط در طراحان جدول
علاوه بر نام خود سیستمها، گاهی عبارات کلیدی زیر نیز در سوالات جانبی یا خانههای همسایه جدول دیده میشوند که دانستن ساختار حروفی آنها به شما کمک میکند:
جمعبندی: برای پرسش «نوعی استاندارد رده بندی کتابخانه ها در جدول پنج حرفی»، دو گزینه اصیل وجود دارد. انتخاب اول و رایجتر دیویی است که بر مبنای نظام اعشاری کار میکند و انتخاب دوم کنگره است که ساختاری ترکیبی از حروف و اعداد دارد.
نظرات