معنی بیت این است که همنشینی با آدمهای بد، حتی انسان صاحبنسب را از راه درست دور میکند؛ اما همراهی با نیکان میتواند به انسان یا موجودی بینام، شأن و ارزش بدهد.
سگ اصحاب کهف روزی چند، پی نیکان گرفت و مردم شد
پیام کوتاه: ارزش انسان فقط به اصل و نسب نیست؛ انتخاب همنشین و راه زندگی مهمتر است.
این بیت در زبان فارسی بیشتر برای هشدار درباره اثر همنشین به کار میرود. سعدی با یک تقابل روشن، دو مسیر متفاوت را نشان میدهد: کسی که از خانواده پیامبری است اما با بدان همراه میشود، سقوط میکند؛ و موجودی که در کنار نیکان قرار میگیرد، به احترام و یاد نیک میرسد.
معنی بخش به بخش
پسر نوح با بدان بنشست
یعنی اگر کسی با افراد بد نشستوبرخاست کند، کمکم از اخلاق و راه آنها اثر میگیرد.
خاندان نبوتش گم شد
نسب و خانواده والا، وقتی رفتار و انتخاب انسان درست نباشد، به تنهایی نجاتبخش نیست.
سگ اصحاب کهف
اشاره به سگی دارد که همراه یاران نیک شد و نامش در کنار آنان ماند.
پی نیکان گرفت و مردم شد
یعنی همراهی با خوبان، شأن و جایگاه فرد را بالا میبرد و او را شایسته احترام میکند.
پیام اصلی برای انشا یا پاسخ کلاسی
پیام بیت این است که انسان از محیط و دوستان خود اثر میپذیرد. اگر با افراد نادرست همراه شود، حتی موقعیت خانوادگی یا گذشته خوب هم نمیتواند او را نگه دارد. در مقابل، نزدیکی به انسانهای درستکار میتواند مسیر زندگی را بهتر کند.
معنی خیلی کوتاه
همنشینی با بدان، انسان را پایین میکشد و همراهی با نیکان، انسان را بالا میبرد.
کاربرد امروزی بیت
- برای انتخاب دوست و همنشین دقت کنیم.
- به اصل و نسب یا ظاهر افراد اکتفا نکنیم و رفتار را معیار قرار دهیم.
- بدانیم محیط و معاشرت، آرامآرام روی اخلاق و تصمیمهای ما اثر میگذارد.
نظرات