پاسخ به سوال جدول کلمات متقاطع
پاسخ صحیح و دقیق برای این معما در جدول، کلمه «بهمنجه» یا «بهمنگان» است.
اگر در حال حل جدول کلمات متقاطع هستید و با پرسش مربوط به عید یا جشن باستانی ایرانیان در دومین روز از یازدهمین ماه سال مواجه شدهاید، پاسخهای فوق کاملاً با خانههای جدول شما مطابقت خواهند داشت. این روز در فرهنگ کهن ایران، فراتر از یک نام ساده، یادآور یکی از عمیقترین جشنهای متصل به اندیشه و خرد پاک است.
ریشه کلمه و علت نامگذاری روز دوم بهمن
گاهشماری ایران باستان ساختار بسیار جالب و منظمی داشت. در آن دوران، هر یک از سی روز ماه دارای یک نام منحصربهفرد بر اساس نام ایزدان و امشاسپندان بود. بر اساس سنتهای شیرین نیاکان ما، هرگاه نام روز با نام ماه متقارن و یکسان میشد، آن روز را به عنوان یک جشن بزرگ ماهانه گرامی میداشتند. از آنجا که روز دوم هر ماه نیز «بهمنروز» نام داشت، تلاقی آن با ماه بهمن منجر به پیدایش این آیین فرخنده میشد.
- واژه بهمن از ریشه اوستایی «وهومن» (Vohu Manah) به معنی منش پاک، خرد سپندینه و اندیشه نیک گرفته شده که در زبان پهلوی به وهومن و در فارسی به بهمن دگرگون شده است.
- کلمه «بهمنجه» یا «بهمنجه» در واقع شکل معرب و تغییریافته واژه باستانی بهمنگان است که در متون تاریخی دوران اسلامی و طراحهای جدول به این صورت ثبت گردید.
- این جشن در حقیقت ستایش خرد و اندیشه پاک به شمار میآمده و جایگاه ویژهای در میان مردم داشته است.
نکته مهم: در بسیاری از طراحهای جدول سنتی، استفاده از واژه بهمنجه به دلیل فراوانی آن در متون کهن ادبی رایجتر است، پس اگر تعداد حروف کمتری در اختیار دارید، ابتدا این کلمه را امتحان کنید.
آیینها و آداب خاص در جشن بهمنجه
ایرانیان پاکنهاد برای هر یک از جشنهای خود آداب ویژهای داشتند که ریشه در صلح، دوستی و احترام به طبیعت داشت. در روز دوم بهمن نیز رسوم منحصربهفردی اجرا میشد که امروزه نیز مطالعه آنها شگفتانگیز است:
یکی از زیباترین ویژگیهای جشن بهمنگان، ممنوعیت مطلق کشتار حیوانات سودمند و پرهیز کامل از خوردن گوشت در این روز بود که نوعی روز باستانی حمایت از جانوران به شمار میرفت. مردم در روز دوم بهمن به نشانه پاکی، صلح و بیزاری از خونریزی، لباسهای یکدست سپید بر تن میکردند و به ستایش خرد نیکو میپرداختند.
طبخ آشی مخصوص موسوم به «آش دیگبران» یا آش هفتدانه که از انواع حبوبات و سبزیهای صحرایی و بدون هیچگونه گوشتی تهیه میشد، از رسوم اصلی این روز بود. همچنین در این جشن، خوردن ریشه گیاه دارویی بهمن (سرخ و سفید) همراه با شیر خالص برای تقویت حافظه، افزایش تندرستی و دوری از فراموشی در اواسط زمستان رواج فراوان داشت.
جشن بهمنروز در آیینه تاریخ و ادبیات فارسی
ذکر این جشن باستانی در بسیاری از کتابهای مرجع تاریخی و دیوانهای شعرای نامدار زبان فارسی به چشم میخورد که نشاندهنده تداوم این رسم حتی قرنها پس از دوران باستان است:
ابوریحان بیرونی در کتاب ارزشمند «آثار الباقیه عن القرون الخالیه» صراحتاً از جشن بهمنجه در روز دوم بهمن یاد کرده و رسوم غذایی و دارویی آن را توصیف نموده است. او توضیح میدهد که مردم در این روز چگونه برای حفظ سلامت خود از گیاهان خاص استفاده میکردند.
اسدی طوسی نیز در سده پنجم هجری در کتاب «لغت فرس» واژه بهمنجنه را جشنی معرفی میکند که در آن طعامهای متنوع میساختند و گیاه بهمن را بر کاسهها مینهادند. شاعران بزرگ پارسیگوی نظیر منوچهری دامغانی، فرخی سیستانی و انوری نیز در قصاید خود به برگزاری باشکوه این جشن در دربار شاهان و میان مردم عامه اشاره کردهاند.
جمعبندی و راهنمای حل جدول
جواب پیشنهادی: برای پرسش جشن ایرانیان در روز دوم بهمن در جدول، کلمات «بهمنجه» یا «بهمنگان» پاسخهای اصلی هستند. این آیین باستانی نماد اندیشه پاک، گیاهخواری و حمایت از حیوانات در فرهنگ ایران زمین بوده است.
سوالات متداول
به دلیل ۳۱ روزه بودن شش ماه نخست سال در تقویم هجری شمسی رسمی کنونی، تطبیق روز دوم بهمن با گاهشماری باستانی (که همه ماهها ۳۰ روزه بودند) باعث میشود که زرتشتیان این جشن را برابر با ۲۶ دیماه برگزار کنند؛ اما در منابع سنتی و جداول کلمات متقاطع، ملاک همان روز دوم بهمن است.
وهومنه یا بهمن، نخستین آفریده مادی و مینوی اهورامزدا و مظهر خرد مقدس و اندیشه پاک است که در جهان مادی وظیفه نگاهبانی و پاسداری از چهارپایان سودمند را بر عهده دارد و اکوان دیو (دیو بداندیشی) هماورد اوست.
علاوه بر بهمنجه، جشنهای دیگری مانند جشن نوسره در ۵ بهمن (به عنوان پیشدرآمد سده)، جشن بزرگ سده در ۱۰ بهمن (جشن آتش و غلبه بر تاریکی)، باد روز در ۲۲ بهمن و جشن آفریجگان در ۳۰ بهمن برگزار میشد.
نظرات