اگر خورشید به دور زمین میچرخید باز هم فصلها به وجود میآمدند؟
برای پاسخ دادن باید بدانیم فصلها از چه چیزی به وجود میآیند: کجی محور زمین و تغییر زاویه تابش خورشید در طول سال.
پاسخ کوتاه: اگر با چرخیدن خورشید به دور زمین، زاویه تابش خورشید به نیمکرهها در طول سال تغییر میکرد، فصلها به وجود میآمدند؛ اما اگر زاویه تابش همیشه یکسان میماند، فصلهای امروزی پدید نمیآمدند.
علت اصلی فصلها چیست؟
فصلها فقط به این دلیل نیستند که زمین به دور خورشید میچرخد. علت مهمتر این است که محور زمین کج است. به همین دلیل، در بخشی از سال نیمکره شمالی نور مستقیمتر و روزهای بلندتری دارد و تابستان میشود. در همان زمان، نیمکره جنوبی نور کمتری میگیرد و زمستان دارد.
اگر خورشید دور زمین میچرخید چه میشد؟
اگر فرض کنیم خورشید به دور زمین میچرخید، باز هم باید ببینیم آیا در طول سال جهت تابش خورشید نسبت به زمین تغییر میکند یا نه. اگر این تغییر وجود داشته باشد، تابش خورشید در نیمکرهها فرق میکند و فصلها شکل میگیرند. اما اگر خورشید همیشه با یک زاویه ثابت به زمین بتابد، همه روزهای سال شبیه هم میشوند و فصلهای متفاوتی مثل بهار، تابستان، پاییز و زمستان به شکل امروزی نخواهیم داشت.
نکته مهم برای پاسخ درسی
- فصلها به کجی محور زمین بستگی دارند.
- تغییر زاویه تابش خورشید باعث گرم و سرد شدن فصلها میشود.
- فاصله زمین از خورشید علت اصلی فصلها نیست.
- اگر زاویه تابش در طول سال تغییر نکند، فصلها به شکل فعلی پدید نمیآیند.
فصلها زمانی به وجود میآیند که زاویه تابش خورشید به زمین در طول سال تغییر کند. این تغییر به علت کجی محور زمین است. پس اگر در فرض چرخیدن خورشید به دور زمین، این تغییر زاویه وجود داشته باشد فصلها ایجاد میشوند؛ ولی اگر زاویه تابش ثابت بماند، فصلها به وجود نمیآیند.
بعضیها فکر میکنند فصلها به خاطر دور و نزدیک شدن زمین به خورشید است؛ اما این عامل اصلی نیست. حتی وقتی زمین به خورشید نزدیکتر است، در نیمکره شمالی میتواند زمستان باشد.
جمعبندی کوتاه
پس پاسخ دقیق این است: فقط «دور چه کسی چرخیدن» کافی نیست؛ مهم این است که در طول سال زاویه تابش خورشید به زمین تغییر کند یا نه.
نظرات