هرگاه دو مقدار طوری تغییر کنند که نسبت آنها مقدار ثابتی باشد به آن دو مقدار چه میگویند

وقتی دو مقدار به گونه‌ای تغییر کنند که نسبت آن‌ها همیشه ثابت بماند، به آن‌ها مقادیر متناسب می‌گویند.

به عبارت ساده‌تر، اگر دو کمیت را در نظر بگیریم و مقدار یکی از آن‌ها را تغییر دهیم، مقدار دیگری نیز به گونه‌ای تغییر می‌کند که نسبت آن‌ها همیشه یک عدد مشخص و ثابت باقی بماند.

مثال:

* قیمت و مقدار یک کالا: اگر بخواهیم مقدار بیشتری از یک کالا بخریم، باید پول بیشتری نیز پرداخت کنیم. در این حالت، قیمت کل و مقدار کالایی که خریداری می‌کنیم، دو مقدار متناسب هستند. نسبت قیمت به مقدار همیشه ثابت است و برابر با قیمت واحد کالا است.

* سرعت و مسافت طی شده: اگر با سرعت ثابتی حرکت کنیم، مسافتی که طی می‌کنیم با زمان حرکت متناسب است. یعنی هرچه مدت زمان حرکت بیشتر شود، مسافت طی شده نیز بیشتر می‌شود و نسبت مسافت طی شده به زمان حرکت همیشه برابر با سرعت است.

ویژگی‌های مقادیر متناسب:

* نسبت ثابت: مهم‌ترین ویژگی مقادیر متناسب، ثابت بودن نسبت آن‌ها است.

* تغییر هم جهت: اگر یک مقدار افزایش یابد، مقدار دیگر نیز افزایش می‌یابد و اگر یک مقدار کاهش یابد، مقدار دیگر نیز کاهش می‌یابد.

* نمودار خطی مستقیم: اگر مقادیر متناسب را روی یک نمودار رسم کنیم، نمودار حاصل یک خط راست خواهد بود که از مبدأ مختصات می‌گذرد.

کاربرد مقادیر متناسب:

مفهوم مقادیر متناسب در بسیاری از مسائل ریاضی و فیزیک کاربرد دارد. از جمله این کاربردها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

* حل مسائل مربوط به نسبت و تناسب

* محاسبه مقیاس در نقشه‌ها و مدل‌ها

* حل مسائل مربوط به حرکت یکنواخت

* و بسیاری از مسائل دیگر