در مصراع «فضل خدای را که تواند شمار کرد» نهاد کدام است؟
پاسخ کوتاه:
نهاد این مصراع «که» است. در اینجا «که» به معنی چه کسی آمده است؛ یعنی: چه کسی میتواند فضل خدا را شمار کند؟
فضل خدای را که تواند شمار کرد
بازنویسی به نثر ساده
اگر مصراع را به زبان امروزی و ترتیب معمول جمله بنویسیم، میشود: چه کسی میتواند فضل خدا را شمار کند؟ در این جمله، پرسش درباره «چه کسی» است؛ پس همان «که» نقش نهاد را دارد.
اجزای جمله
- نهاد: که، یعنی چه کسی
- مفعول: فضل خدای را
- گزاره: تواند شمار کرد
- فعل اصلی: شمار کردن، همراه با فعل کمکی توانستن
نکته درباره «را»
وجود «را» بعد از «فضل خدای» نشان میدهد که این عبارت مفعول است، نه نهاد. در فارسی قدیم و شعر، جای اجزای جمله گاهی جابهجا میشود؛ به همین دلیل ممکن است ابتدا مفعول بیاید و بعد نهاد.
جواب آماده: در مصراع «فضل خدای را که تواند شمار کرد»، نهاد که است؛ زیرا «که» در اینجا معنی «چه کسی» دارد. عبارت «فضل خدای را» مفعول است.
نظرات