این بیت از سعدی، درباره نیکنامی، قدرشناسی و یاد کردن از بزرگان است. شاعر میگوید کسی که میخواهد نام خودش ماندگار شود، نباید نام نیک انسانهای بزرگ را پنهان کند.
مکن نام نیک بزرگان نهان
معنی ساده بیت
سعدی در این بیت میگوید انسان نیکنام کسی است که قدر بزرگان، پیشینیان و انسانهای خدمتگزار را بداند. اگر کسی خوبیهای دیگران را پنهان کند یا زحمات آنان را نادیده بگیرد، خودش نیز شایسته نیکنامی نخواهد بود.
به زبان ساده، اگر دوست داریم مردم از ما به خوبی یاد کنند، ما هم باید از انسانهای خوب و بزرگ به نیکی یاد کنیم.
توضیح مصراعها
پیام اصلی شعر
- قدرشناسی از بزرگان و نیکان، نشانه اخلاق خوب است.
- نیکنامی انسان با احترام گذاشتن به دیگران به دست میآید.
- پنهان کردن خوبیهای دیگران، کار پسندیدهای نیست.
- یاد کردن از انسانهای بزرگ باعث زنده ماندن ارزشهای خوب میشود.
معنی واژهها
| واژه یا عبارت | معنی |
|---|---|
| چو | اگر، هنگامی که |
| جاودان | همیشگی، ماندگار |
| نام نیک | شهرت خوب، یاد خوب |
| بزرگان | انسانهای بزرگ، دانا و خدمتگزار |
| نهان کردن | پنهان کردن، آشکار نکردن |
نمونه بازنویسی ساده
اگر میخواهی مردم همیشه از تو به خوبی یاد کنند، تو هم باید نام و کارهای خوب بزرگان را زنده نگه داری و خوبیهای آنان را فراموش نکنی.
کاربرد امروزی
این بیت را میتوان درباره معلمان، دانشمندان، شهدا، نویسندگان، پدر و مادر، پیشکسوتان و هر کسی به کار برد که برای دیگران زحمت کشیده است. وقتی از زحمت و خوبی آنها یاد میکنیم، هم حقشناسی کردهایم و هم خودمان انسانی اخلاقمدارتر میشویم.
جمعبندی
معنی بیت «چو خواهی که نامت بود جاودان، مکن نام نیک بزرگان نهان» این است که ماندگاری نام انسان با قدرشناسی، انصاف و احترام به بزرگان پیوند دارد. اگر خوبیهای دیگران را آشکار کنیم و از آنان به نیکی یاد کنیم، نام خودمان هم نیک و ماندگار میشود.
نظرات