پاسخ صحیح این معما در جدول کلمات متقاطع «موریس مترلینک» (یا موریس مترلینگ) است که به خاطر نگارش کتاب معروف «زندگی موریانهها» به عنوان خالق موریانه در جدول شناخته میشود.
چرا به موریس مترلینک خالق موریانه میگویند؟
طراحان جدول در ایران به طور معمول برای جذابتر کردن معماها، نویسندگان کتابهای معروف را با عنوان «خالق» یا «پدیدآورنده» آن اثر معرفی میکنند. در این معما نیز منظور از خالق موریانه، پدیدآورنده و نویسنده کتاب ارزشمند «زندگی موریانهها» است و ارتباطی به آفرینش زیستی این حشره ندارد.
از نظر زیستشناسی موریانه یک موجود طبیعی است و کاشف یا سازنده انسانی ندارد؛ بنابراین جستجو برای یافتن یک دانشمند علوم تجربی یا مکتشف حشرات در این زمینه بیفایده است و پاسخ صرفاً یک عنوان ادبی-فلسفی است که میان اهل قلم و طراحان سرگرمی جا افتاده است.
موریس مترلینک با نگارش سهگانه معروف خود درباره حشرات، لایههای جدیدی از زندگی این موجودات را به زبان ساده و فلسفی به جهان معرفی کرد که کتاب موریانهها یکی از ارکان اصلی آن است. او با این کار دنیای ناشناخته درون کلونیها را برای انسانها ترسیم کرد.
بیوگرافی مختصر و جایگاه علمی-ادبی مترلینک
کنت موریس مترلینک (Maurice Maeterlinck) ادیب، شاعر، نمایشنامهنویس و فیلسوف بزرگ بلژیکی است که در سال ۱۸۶۲ در شهر خنت متولد شد و در سال ۱۹۴۹ درگذشت. او در رشته حقوق تحصیل کرده بود اما طبع لطیف و نگاه فلسفیاش او را به سمت جهان ادبیات و کشف رازهای طبیعت سوق داد.
او یکی از رهبران و چهرههای درخشان مکتب سمبولیسم (نمادگرایی) در اروپا به شمار میرود که آثارش تاثیر عمیقی بر تئاتر مدرن و ادبیات قرن بیستم برجای گذاشته است. مترلینک معتقد بود که زبان عادی قادر به بیان تمام حقایق هستی نیست و باید از نمادها برای درک جهان بهره برد.
مترلینک در سال ۱۹۱۱ میلادی به دلیل خلق آثار ادبی چندبعدی، خیالانگیز و نمایشنامههای نمادین خود موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد و تنها بلژیکی دارنده این افتخار در حوزه ادبیات است. این جایزه جایگاه او را به عنوان یکی از ستونهای ادبی جهان تثبیت کرد.
تحلیل کتاب زندگی موریانهها (La Vie des Termites)
کتاب «زندگی موریانهها» در سال ۱۹۲۶ میلادی به زبان فرانسوی منتشر شد. این کتاب یک گزارش خشک جانورشناسی نیست، بلکه مشاهدات دقیق طبیعی را با تحلیلهای عمیق فلسفی پیوند میزند و رفتار اجتماعی حشرات را کالبدشکافی میکند.
مترلینک در این اثر توضیح میدهد که موریانهها تمدنی صد میلیون ساله دارند که بسیار کهنتر از انسان است و تمام عمر خود را در تاریکی مطلق اعماق زمین و درون تونلهای قطور سپری میکنند. او این تاریکی را به نوعی سرنوشت محتوم و عجیب تشبیه میکند.
او ساختار طبقاتی کلونی موریانهها شامل کارگران فداکار، سربازان مدافع و زوجهای سلطنتی را تشریح کرده و نظام اجتماعی آنها را به عنوان آینهای برای نقد جوامع تودهوار انسانی به کار میبرد. از نظر او، نظم موجود در میان موریانهها هم شگفتانگیز و هم تا حدی هولناک است.
سهگانه حشرات مترلینک و وضعیت ترجمه در ایران
کتاب موریانه بخشی از تریلوژی (سهگانه) مشهور طبیعتنگاری مترلینک است که جایگاه علمی و فلسفی او را در میان عامه مردم به شدت تقویت کرد. بررسی این سه اثر نشان میدهد که او چگونه از دنیای کوچک حشرات به نتایج بزرگ انسانی دست مییافت:
در بازار نشر ایران، این کتابها گاه به صورت مستقل توسط مترجمانی چون فرامرز برزگر و موسی فرهنگ ترجمه شدهاند و گاه در قالب یک مجلد جامع با ترجمه اقتباسی ذبیحالله منصوری به چاپ رسیدهاند که سالها از پرفروشترین کتابهای علمی-ادبی ایران بودهاند.
مترلینک در این آثار مفهوم «روح کلنی» یا شعور غریزی برتر را مطرح میکند؛ نیرویی نامرئی که هزاران حشره را بدون وجود یک رهبر واحد، به صورتی کاملاً هماهنگ و ایثارگرانه هدایت میکند. این مفهوم کماکان توجه فیلسوفان و زیستشناسان را به خود جلب میکند.
جواب پیشنهادی: هرگاه در جدول کلمات متقاطع با عبارت «دانشمند بلژیکی خالق موریانه» مواجه شدید، بدون شک نام «موریس مترلینک» را مد نظر داشته باشید که به خاطر نگارش کتاب فلسفی-طبیعی خود به این عنوان شهرت یافته است.
سوالات متداول کاربران
نمایشنامه معروف «پرنده آبی» (The Blue Bird) شاهکار دراماتیک اوست که در سال ۱۹۰۸ نوشته شد و داستانی سمبولیک درباره جستجوی خوشبختی توسط دو کودک را روایت میکند.
بسته به طراح جدول، پاسخ میتواند به صورت «موریس مترلینک» (۱۲ حرف) یا به شکل خلاصه «مترلینک» (۷ حرف) در خانههای جدول جایگذاری شود.
زیرا مترلینک از دادههای علمی زمان خود به عنوان ابزاری برای طرح پرسشهای فلسفی، عرفانی و اگزیستانسیالیستی درباره خلقت و انسان استفاده میکرد، نه صرفاً طبقهبندی آزمایشگاهی.
نظرات