پاسخ کوتاه: به مسیر حرکت سیارهها به دور خورشید مدار میگویند.
وقتی میگوییم زمین، مریخ یا مشتری به دور خورشید میچرخند، منظور این نیست که هر سیاره در یک خط دلخواه حرکت میکند. هر سیاره مسیر مشخص و تکرارشوندهای دارد که در علم نجوم به آن مدار گفته میشود.
مدار یعنی چه؟
مدار، مسیر حرکت یک جرم آسمانی به دور جرم دیگر است. برای نمونه، زمین در مدار خود به دور خورشید میگردد و ماه هم در مدار خود به دور زمین حرکت میکند. بنابراین در پرسش «به مسیر حرکت سیارهها به دور خورشید چه میگویند؟» جواب دقیق و کوتاه همان مدار است.
شکل مدار سیارهها چگونه است؟
در کتابهای درسی گاهی مدار را مثل یک دایره ساده نشان میدهند تا مفهوم آسانتر فهمیده شود؛ اما در نجوم، مدار سیارهها کاملا دایرهای نیست. قانون اول کپلر میگوید سیارهها در مسیرهای بیضیشکل به دور خورشید میگردند و خورشید در یکی از کانونهای این بیضی قرار دارد.
برای پاسخ مدرسهای کافی است بنویسید: «به مسیر حرکت سیاره به دور خورشید مدار میگویند.» اگر توضیح بیشتری خواستند، اضافه کنید که مدار سیارهها بیضیشکل است.
چند اصطلاح نزدیک به این سؤال
مدار
مسیر واقعی حرکت یک سیاره، قمر یا ماهواره به دور جرم دیگر.
حرکت انتقالی
حرکت یک سیاره به دور خورشید؛ مثل گردش زمین به دور خورشید در حدود یک سال.
حرکت وضعی
چرخش یک سیاره به دور محور خودش؛ مثل شبانهروز زمین.
دایرةالبروج
مسیر ظاهری خورشید در آسمان از دید ناظر زمینی؛ با خود مدار سیارهها یکی نیست.
چرا سیارهها از مدار خود خارج نمیشوند؟
گرانش خورشید سیارهها را به سوی خود میکشد، اما سیارهها همزمان سرعت رو به جلو دارند. ترکیب این دو عامل باعث میشود سیارهها به جای سقوط مستقیم در خورشید، در مسیر مداری خود حرکت کنند. اگر سرعت یا فاصله سیاره تغییر زیادی کند، شکل مدار هم تغییر میکند.
پاسخ مناسب برای تکلیف علوم
اگر این سؤال در کتاب یا تکلیف علوم آمده باشد، یک پاسخ کوتاه و کامل میتواند این باشد:
به مسیر حرکت سیارهها به دور خورشید مدار میگویند. مدار سیارهها معمولا بیضیشکل است و سیارهها در این مسیر به دور خورشید میگردند.
پرسشهای پرتکرار
آیا مدار همان دایره است؟
نه همیشه. بعضی مدارها میتوانند تقریبا دایرهای باشند، اما مدار سیارههای منظومه شمسی در اصل بیضیشکل است.
مدار زمین به دور خورشید چه نام دارد؟
به مسیر حرکت زمین به دور خورشید مدار زمین میگویند. این حرکت همان حرکت انتقالی زمین است.
فرق مدار و دایرةالبروج چیست؟
مدار مسیر حرکت واقعی جسم در فضاست، اما دایرةالبروج مسیر ظاهری حرکت خورشید روی کره آسمان از دید زمین است.
نظرات