ضربالمثل «چیزی که عوض داره گله نداره» وقتی به کار میرود که کسی نتیجه رفتاری را میبیند که خودش هم شبیه آن را انجام داده است. این مثل هم معنی اخلاقی دارد و هم در گفتوگوهای روزمره برای جواب دادن به گله و شکایت استفاده میشود.
معنی ساده ضربالمثل
معنی این ضربالمثل این است که انسان باید پیامد رفتار خود را بپذیرد. اگر کسی به دیگری بیاحترامی کند، حق کسی را نادیده بگیرد، دروغ بگوید یا رفتاری ناعادلانه داشته باشد، نباید تعجب کند اگر بعدها با رفتاری مشابه روبهرو شد.
البته منظور مثل این نیست که همیشه باید بدی را با بدی جواب داد. بیشتر میخواهد بگوید آدمی که خودش زمینه یک رفتار را ساخته، نباید وقتی نتیجه آن به خودش برگشت، فقط نقش شاکی را داشته باشد.
داستان ضربالمثل چیزی که عوض داره گله نداره
در روایت معروف، همسایه ملانصرالدین با عصبانیت به در خانه او میآید و شکایت میکند که سگ ملا پای همسرش را گاز گرفته است. مرد همسایه با داد و فریاد از ملا میخواهد که این اتفاق را جبران کند.
ملا که میبیند همسایه دنبال جبران منطقی نیست و فقط میخواهد خشمش را خالی کند، با طنز جواب میدهد: سگ خودت را بفرست تا پای زن مرا گاز بگیرد؛ چیزی که عوض دارد، گله ندارد.
از این داستان چنین برداشتی شده است که هر کاری نتیجهای دارد و اگر کسی انتظار جبران یا رفتار متقابل دارد، باید خودش هم انصاف را رعایت کند.
کاربرد در زندگی روزمره
اگر کسی همیشه پیام دوستش را بیجواب بگذارد، وقتی خودش هم بیجواب ماند نباید زیاد گله کند.
دانشآموزی که تکلیف گروهی را جدی نگرفته، اگر دفعه بعد بقیه روی کمک او حساب نکنند، نتیجه رفتار خودش را میبیند.
کسی که با حرف تند دل دیگران را میشکند، وقتی با واکنش سرد روبهرو شد باید بداند رابطهها با رفتار خود ما شکل میگیرند.
پیام اخلاقی ضربالمثل
این مثل یادآوری میکند که پیش از گله کردن، بهتر است به رفتار خودمان هم نگاه کنیم. بسیاری از ناراحتیها زمانی پیش میآیند که ما سهم خود را در ماجرا نمیبینیم و فقط از نتیجه ناراحت میشویم.
نتیجه: «چیزی که عوض داره گله نداره» یعنی هر رفتار، پاسخی در پی دارد؛ پس اگر میخواهیم با احترام و انصاف با ما رفتار شود، باید خودمان هم همان احترام و انصاف را نشان بدهیم.
نظرات