خوبی که از حد بگذرد نادان خیال بد کند از کیست؟
پاسخ کوتاه:
این جمله معمولاً منسوب به سعدی دانسته میشود. شکل رایجتر آن هم این است: «نیکی چو از حد بگذرد، نادان خیال بد کند.» با این حال، برای نقل دقیق بهتر است بنویسید «منسوب به سعدی»، نه اینکه آن را به صورت قطعی بیت یا مصرع شناختهشده سعدی معرفی کنید.
نیکی چو از حد بگذرد، نادان خیال بد کند.
این عبارت بیشتر به صورت یک جمله پندآمیز و ضربالمثلگونه میان مردم استفاده میشود. مفهوم آن این است که حتی خوبی و مهربانی هم اگر بیاندازه، بیمرز و نابجا باشد، ممکن است از سوی فرد نادان بد برداشت شود.
معنی جمله به زبان ساده
یعنی انسان باید در نیکی کردن هم اندازه نگه دارد. کمک، محبت و گذشت ارزشمند است، اما اگر بدون توجه به موقعیت و شخصیت طرف مقابل انجام شود، ممکن است او آن را ضعف، ترس یا وابستگی تصور کند.
صورتهای رایج جمله
- خوبی که از حد بگذرد، نادان خیال بد کند.
- نیکی چو از حد بگذرد، نادان خیال بد کند.
- نیکی بیش از اندازه، گاهی باعث سوءبرداشت میشود.
برداشت درست
این جمله دعوت به بدرفتاری نیست؛ منظور آن حفظ تعادل است. انسان میتواند مهربان، بخشنده و خوشرفتار باشد، اما در عین حال حدود خود را هم نگه دارد.
برای نوشتن در تحقیق یا انشا
عبارت «نیکی چو از حد بگذرد، نادان خیال بد کند» معمولاً منسوب به سعدی است. معنی آن این است که نیکی و محبت اگر از اندازه بگذرد، ممکن است در نگاه افراد نادان به اشتباه تعبیر شود؛ پس در خوبی کردن هم باید اعتدال داشت.
نکته درباره منبع
در بسیاری از سایتها این جمله با نام سعدی آمده است، اما چون برای آن منبع دقیق و مشهور در آثار اصلی سعدی بهسادگی پیدا نمیشود، عبارت «منسوب به سعدی» دقیقتر و محتاطانهتر است.
نظرات