اولین اقدام سران قریش پس از دعوت علنی پیامبر چه بود؟
پاسخ کوتاه: نخستین واکنش کافران و ثروتمندان مکه، تکذیب، تمسخر و مخالفت آشکار با دعوت پیامبر(ص) بود؛ سپس آزار مسلمانان و فشار بر پیامبر شدت گرفت.
پس از آنکه پیامبر اسلام(ص) دعوت خود را از حالت پنهانی بیرون آورد و مردم مکه را آشکارا به توحید و دوری از بتپرستی دعوت کرد، سران قریش احساس خطر کردند. دلیل اصلی مخالفت آنان فقط یک اختلاف عقیده ساده نبود؛ دعوت پیامبر جایگاه اجتماعی، منافع اقتصادی و برتریطلبی اشراف مکه را هم به چالش میکشید.
اولین اقدام چه بود؟
در پاسخهای درسی، معمولاً گفته میشود که نخستین اقدام آنان مسخره کردن، بدگویی، نسبتهای ناروا و بیاهمیت جلوه دادن دعوت پیامبر بود. آنان میخواستند مردم به سخنان پیامبر گوش ندهند و دعوت تازه را جدی نگیرند.
این مخالفت کمکم از زبان و تبلیغات فراتر رفت و به آزار مؤمنان، فشار بر خانوادهها و تلاش برای منصرف کردن پیامبر(ص) تبدیل شد.
مراحل مخالفت سران مکه
تمسخر و تکذیب: دعوت پیامبر را انکار میکردند و با نسبتهای نادرست، مردم را از شنیدن سخن او بازمیداشتند.
فشار اجتماعی: بر تازهمسلمانان سخت میگرفتند تا از ایمان خود برگردند.
آزار و شکنجه: برخی مسلمانان بیپناه، مانند بلال حبشی و خانواده یاسر، آزارهای سنگینی دیدند.
تطمیع و تهدید: بزرگان قریش گاهی پیشنهاد مال و مقام میدادند و گاهی از راه تهدید وارد میشدند.
چرا ثروتمندان مکه مخالفت کردند؟
- دعوت به یکتاپرستی با بتپرستی و سود اقتصادی ناشی از آن ناسازگار بود.
- اسلام بر برابری انسانها تأکید میکرد و برتری اشراف بر بردگان و فقیران را زیر سؤال میبرد.
- سران قریش میترسیدند نفوذ اجتماعی و سیاسی خود را از دست بدهند.
پاسخ مناسب برای امتحان
پس از دعوت علنی پیامبر(ص)، کافران و ثروتمندان مکه ابتدا با تمسخر، تکذیب و بدگویی با ایشان مخالفت کردند و سپس به آزار مسلمانان و فشار برای جلوگیری از گسترش اسلام پرداختند.
نکته: محاصره اقتصادی در شعب ابیطالب از فشارهای مهم قریش بود، اما در ترتیب تاریخی، پس از دورهای از تمسخر، آزار، تهدید و فشار اجتماعی رخ داد.
جمعبندی
اولین اقدام سران قریش پس از دعوت علنی پیامبر، مخالفت زبانی و اجتماعی بود: آنان پیامبر(ص) را مسخره و تکذیب کردند تا مردم از شنیدن پیام اسلام دور شوند. با گسترش اسلام، این مخالفت به آزار مسلمانان و فشارهای شدیدتر تبدیل شد.
نظرات