ریاست محترم شورای حل اختلاف؛ با سلام، بدینوسیله به استناد مدارک پیوست، تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت جهت مشخص شدن قانونی تعداد و سهمالارث وراث متوفی را دارم.
متن رسمی و آماده دادخواست انحصار وراثت
انحصار وراثت نخستین گام حقوقی برای تعیین تکلیف اموال متوفی و انجام امور اداری، بانکی و مالیاتی است. برای ثبت این درخواست در مراجع قضایی، نیاز به تنظیم یک دادخواست دقیق دارید. در ادامه، متن استاندارد و حقوقی این دادخواست جهت استفاده و کپی برداری قرار گرفته است:
ریاست محترم شورای حل اختلاف؛
با سلام و احترام، به استحضار میرساند شادروان [نام و نام خانوادگی متوفی]، فرزند [نام پدر متوفی]، به شماره شناسنامه [شماره] و کد ملی [کد ملی متوفی]، در تاریخ [تاریخ دقیق فوت] در اقامتگاه دائمی خود در شهرستان [نام شهر] دار فانی را وداع گفته و به رحمت ایزدی پیوسته است.
نظر به اینکه وراث قانونی و حینالفوت آن مرحوم منحصراً عبارتند از اشخاصی که نام و مشخصات کامل آنها در بخش خواندگان این دادخواست درج گردیده و رابطه خویشاوندی و سببی/نسبی هر یک مشخص است، و با توجه به اینکه جهت انجام امور اداری، بانکی، مالیاتی و تقسیم ترکه (ماترک متوفی)، نیاز مبرم به تعیین رسمی تعداد و سهمالارث وراث وجود دارد؛ لذا از آن مقام محترم تقاضای رسیدگی، انجام تشریفات قانونی و صدور گواهی انحصار وراثت را استدعا دارم.
مدارک لازم برای ضمیمه کردن به دادخواست
برای اینکه دادخواست شما در شورای حل اختلاف رد نشود و فرآیند رسیدگی به سرعت آغاز گردد، باید مدارک زیر را بهصورت کامل از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اسکن و ضمیمه پرونده کنید:
- گواهی رسمی فوت صادر شده از سوی سازمان ثبت احوال کشور یا نسخه الکترونیکی رسمی آن.
- اصل و تصویر شناسنامه باطلشده متوفی به همراه کارت ملی وی.
- تصویر برابر با اصل شناسنامه و کارت ملی تمام وراث قانونی جهت احراز هویت و نسبت فامیلی.
- عقدنامه رسمی یا سند ازدواج در صورت متأهل بودن متوفی برای تعیین سهمالارث همسر دائمی.
- فرم گواهی شده استشهادیه محضری که در دفتر اسناد رسمی تنظیم و تایید شده باشد.
مراحل گامبهگام تنظیم استشهادیه محضری و شرایط شهود
یکی از ارکان اصلی دادخواست، ارائه فرم استشهادیه است. این فرآیند باید طبق مراحل مشخص و با حضور شهود واجد شرایط در محضر انجام شود:
مراراجعه به دفتر اسناد رسمی
ابتدا متقاضی باید فرم چاپی و الکترونیکی استشهادیه انحصار وراثت را تهیه کرده و مشخصات دقیق متوفی و تمامی وراث را در آن بنویسد.
حضور ۳ شاهد مرد
طبق رویه قضایی و سیستمهای ثبتی جاری، حضور حداقل ۳ نفر شاهد مرد بالغ، عاقل و دارای سن قانونی (بالای ۱۸ سال) همزمان در دفترخانه الزامی است.
شرط عدم ذینفع بودن
شهود نباید خودشان جزو طبقات وراث متوفی باشند یا هیچگونه منفعت مالی، شخصی و ملکی در اموال و ترکه متوفی برای آنها متصور باشد.
گواهی امضا
شهود با امضای خود گواهی میدهند که متوفی به جز افراد نامبرده، وارث دیگری ندارد. سپس سردفتر اصالت امضای آنها را بهصورت الکترونیکی تایید و در سامانه ثبت آنی درج میکند.
تفاوت انحصار وراثت محدود و نامحدود در قانون جدید
بر اساس قوانین و بخشنامههای جدید قوه قضاییه، تقسیمبندی حصر وراثت به دو نوع محدود و نامحدود بر پایه ارزش مالی ماترک متوفی استوار است:
انحصار وراثت محدود: در صورتی که ارزش کل اموال و داراییهای متوفی کمتر از ۵۰ میلیون تومان (۵۰۰ میلیون ریال) باشد، نیازی به نشر آگهی نیست و گواهی مربوطه معمولاً ظرف چند روز کاری صادر میشود.
انحصار وراثت نامحدود: برای اموال و داراییهایی با ارزش بیش از ۵۰ میلیون تومان، فرآیند نامحدود اعمال شده و شورای حل اختلاف موظف به طی کردن تشریفات آگهی جهت حفظ حقوق اشخاص ثالث است.
نکته مهم: تعیین دقیق نوع محدود یا نامحدود در زمان ثبت دادخواست بر عهده خواهان است و ارائه اطلاعات نادرست در خصوص میزان اموال ممکن است منجر به بطلان گواهی در آینده شود.
مدت زمان انتشار آگهی و تحولات برنامه هفتم توسعه
فرآیند انتشار آگهی حقوقی در سالهای اخیر با تحولات دیجیتال همراه بوده است که سرعت رسیدگی به پروندهها را تغییر داده است:مهلت اعتراض ۳۰ روزه: پس از ثبت دادخواست نامحدود، آگهی صادر میشود و باید دقیقاً یک ماه (۳۰ روز) از تاریخ انتشار آن بگذرد. این مهلت برای آن است که اگر وصیتنامه مخفی یا وارث دیگری وجود دارد، شخص معترض بتواند به دادگاه مراجعه کند.
جایگزینی آگهی الکترونیکی: طبق بخشنامههای جدید، آگهیهای کاغذی در روزنامههای کثیرالانتشار تا حد زیادی حذف شده و متن آگهی بهصورت رایگان و هوشمند در سامانه آگهیهای قضایی (عدل ایران) بارگذاری میشود.
تحول در قانون جدید: بر اساس بند ث ماده ۱۱۳ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت، فرآیند صدور گواهی برای فوتهای جدید در حال واگذاری به سازمان ثبت احوال بهصورت هوشمند و از طریق سامانه سهیم است تا مراجعات قضایی به حداقل برسد.
جمعبندی و گام بعدی
جواب پیشنهادی: برای شروع سریع، ابتدا فرم استشهادیه محضری را در دفترخانه تنظیم کنید، سپس با همراه داشتن گواهی فوت و اسناد هویتی وراث به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و متن دادخواست بالا را جهت ثبت در شورای حل اختلاف ارائه دهید.
پرسشهای متداول و کاربردی
اگر یکی از وراث مدارک خود را ندهد یا مفقود شده باشد، چه باید کرد؟
عدم همکاری یا مفقودی مدارک مانع ثبت دادخواست نمیشود. متقاضی میتواند در دفاتر خدمات قضایی یا شورای حل اختلاف درخواست استعلام هویت و مدارک را از سازمان ثبت احوال کشور ثبت کند تا مرجع قضایی بهصورت برخط اطلاعات را دریافت کند.
آیا ارائه گواهی مالیات بر ارث برای ثبت اولیه دادخواست الزامی است؟
خیر؛ برای متوفیان سال ۱۳۹۵ به بعد، ارائه مفاصاحساب یا اظهارنامه مالیاتی در زمان ثبت دادخواست اولیه در شورای حل اختلاف الزامی نیست. پرداخت مالیات بر ارث به زمان انتقال یا تقسیم اموال موکول شده است.
آیا خویشاوندان سببی یا فامیلهایی که ارث نمیبرند میتوانند شاهد استشهادیه شوند؟
از نظر قانونی، افرادی که در طبقات بعدی ارث هستند و با وجود طبقه اول ارث نمیبرند ذینفع نیستند و شهادتشان صحیح است؛ اما برای اطمینان کامل و جلوگیری از ایراد شعب دادگاه، توصیه میشود شهود از میان همسایگان، همکاران یا معتمدین غیرفامیل انتخاب شوند.
نظرات