پیامبر پس از اعلان ولایت حضرت علی(ع) چه دعایی فرمودند؟
پاسخ کوتاه: پیامبر اکرم(ص) پس از اعلان ولایت حضرت علی(ع) فرمودند: «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه»؛ یعنی خدایا هر کس علی(ع) را دوست دارد و ولایت او را میپذیرد دوست بدار، و هر کس با او دشمنی میکند دشمن بدار.
این پرسش معمولاً به واقعه غدیر خم اشاره دارد؛ جایی که پیامبر(ص) پس از حجّةالوداع، در برابر جمعی از مسلمانان، جایگاه حضرت علی(ع) را اعلام کردند و پس از جمله معروف «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، دعایی درباره دوستداران و دشمنان ایشان فرمودند. در پاسخهای درسی، همین عبارت «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» مهمترین بخش جواب است.
اللهم والِ من والاه، و عادِ من عاداه، وانصر من نصره، واخذل من خذله.
معنی روان: خدایا دوست و یاور کسی باش که او را دوست و یاور است؛ و دشمن کسی باش که با او دشمنی کند؛ یاری کن هر کس او را یاری میکند و تنها بگذار هر کس او را تنها میگذارد.
جواب کوتاه برای مدرسه
پیامبر(ص) پس از اعلان ولایت حضرت علی(ع) دعا کردند: «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه»؛ یعنی خدایا دوست بدار هر کس علی(ع) را دوست دارد و دشمن بدار هر کس با او دشمنی میکند.
اگر معلم پاسخ کاملتری بخواهد، میتوانید ادامه دعا را هم بنویسید: «وانصر من نصره واخذل من خذله»؛ یعنی هر کس علی(ع) را یاری کند یاری کن و هر کس او را تنها بگذارد، تنها بگذار.
این دعا در کدام واقعه گفته شد؟
این دعا به واقعه غدیر خم مربوط است. پس از پایان حجّةالوداع، پیامبر اسلام(ص) در مسیر بازگشت، در منطقهای به نام غدیر خم توقف کردند. در آنجا خطبهای ایراد شد و پیامبر(ص) دست حضرت علی(ع) را بالا بردند و فرمودند: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»؛ یعنی هر کس من مولای او هستم، این علی مولای اوست.
پس از اعلام این جایگاه، پیامبر(ص) برای دوستداران و یاوران حضرت علی(ع) دعا کردند و نسبت به دشمنی با ایشان هشدار دادند. به همین دلیل، عبارت «اللهم وال من والاه» در ذهن مسلمانان با روز غدیر و ولایت امام علی(ع) پیوند خورده است.
معنی دقیق بخشهای دعا
برای فهم بهتر پاسخ، خوب است هر بخش دعا را جداگانه ببینیم. این کار مخصوصاً برای دانشآموزان کمک میکند معنی عبارت عربی را حفظ کنند، نه اینکه فقط آن را تکرار کنند.
چرا این دعا پس از اعلان ولایت مهم است؟
اهمیت این دعا فقط در یک جمله تاریخی نیست. پیامبر(ص) با این دعا نشان دادند که رابطه مردم با حضرت علی(ع) صرفاً یک علاقه شخصی یا احترام معمولی نیست؛ بلکه پیوندی دینی، اخلاقی و اجتماعی دارد. کسی که علی(ع) را دوست دارد، در مسیر حق و وفاداری به پیام پیامبر حرکت میکند؛ و دشمنی با ایشان، نشانه دور شدن از این مسیر است.
- پیوند با ولایت: دعا بلافاصله پس از اعلان ولایت حضرت علی(ع) بیان شد.
- معیار دوستی و دشمنی: پیامبر(ص) دوستی با علی(ع) را امر ساده و بیاهمیت ندانستند.
- تأکید بر یاری: در ادامه دعا، فقط محبت قلبی مطرح نیست؛ یاری کردن حق نیز اهمیت دارد.
- هشدار اخلاقی: دشمنی، بیوفایی و تنها گذاشتن ولیّ الهی نکوهش شده است.
ارتباط این دعا با جمله «من کنت مولاه»
جمله «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» محور خطبه غدیر است. پس از این جمله، دعای «اللهم وال من والاه» معنای آن را روشنتر میکند. پیامبر(ص) ابتدا جایگاه حضرت علی(ع) را اعلام کردند و سپس از خدا خواستند دوستداران و یاوران او را دوست بدارد و یاری کند.
به زبان ساده، اگر جمله نخست اعلام جایگاه حضرت علی(ع) باشد، دعای پس از آن توضیح عملی نسبت مردم با ایشان است: دوست داشتن، یاری کردن، دشمنی نکردن و تنها نگذاشتن.
آیا باید متن کامل دعا را حفظ کنیم؟
برای بیشتر پرسشهای مدرسهای، حفظ عبارت «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» کافی است. اما اگر میخواهید پاسخ کاملتر و دقیقتر بدهید، ادامه آن را هم اضافه کنید: «وانصر من نصره واخذل من خذله». این بخش دوم، مفهوم یاری و وفاداری را پررنگتر میکند.
روش حفظ آسان: دعا چهار بخش دارد: دوست بدار، دشمن بدار، یاری کن، تنها بگذار. همین ترتیب کمک میکند متن عربی و معنی فارسی آن بهتر در ذهن بماند.
نمونه پاسخ کامل و زیبا
اگر بخواهید پاسخی کاملتر بنویسید، میتوانید از متن زیر استفاده کنید:
«پیامبر اکرم(ص) پس از اعلان ولایت حضرت علی(ع) در روز غدیر فرمودند: اللهم وال من والاه و عاد من عاداه وانصر من نصره واخذل من خذله. معنی این دعا آن است که خدایا دوست بدار هر کس علی(ع) را دوست دارد، دشمن بدار هر کس با او دشمنی میکند، یاری کن هر کس او را یاری میکند و تنها بگذار هر کس او را تنها میگذارد.»
پرسشهای مرتبط
این دعا درباره چه کسی است؟
این دعا درباره حضرت علی(ع) و پس از اعلام ولایت ایشان در غدیر خم گفته شده است.
کوتاهترین جواب این سؤال چیست؟
کوتاهترین جواب: «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه».
معنی «عاد من عاداه» چیست؟
یعنی خدایا با کسی که با علی(ع) دشمنی میکند، دشمن باش و او را از لطف و حمایت خود دور کن.
آیا ادامه دعا هم مهم است؟
بله. ادامه دعا «وانصر من نصره واخذل من خذله» است و به یاری کردن حضرت علی(ع) و تنها نگذاشتن ایشان اشاره دارد.
جمعبندی
پس از اعلان ولایت حضرت علی(ع)، پیامبر(ص) دعا کردند: «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه وانصر من نصره واخذل من خذله». معنای ساده این دعا آن است که خداوند دوستداران و یاوران علی(ع) را دوست بدارد و یاری کند، و دشمنان و رهاکنندگان او را از حمایت خود دور سازد. برای پاسخ کوتاه مدرسه یا جدول، عبارت «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» پاسخ اصلی است.
نظرات