پاسخ علوم
نیرویی که باعث جذب خردههای کاغذ به شانه میشود چه نام دارد؟
پاسخ کوتاه: الکتریسیته ساکن باعث میشود شانه پس از مالش به مو، خردههای کاغذ را جذب کند.
وقتی یک شانه پلاستیکی را به موهای خشک یا پارچه پشمی میکشیم، میان شانه و مو بار الکتریکی جابهجا میشود. در نتیجه شانه باردار میشود و میتواند اجسام سبک مثل تکههای کوچک کاغذ را به طرف خود بکشد.
بارهای الکتریکی روی جسم جمع میشوند و برای مدت کوتاهی همانجا میمانند.
مالش باعث جابهجایی الکترونها و باردار شدن شانه میشود.
کاغذهای کوچک چون سبک هستند، با نیروی کم هم حرکت میکنند.
بار الکتریکی شانه باعث کشیده شدن ذرات سبک به سمت آن میشود.
چرا شانه کاغذ را جذب میکند؟
پس از مالش، شانه دارای بار الکتریکی میشود. وقتی شانه را به خردههای کاغذ نزدیک میکنیم، بارهای داخل کاغذ کمی جابهجا میشوند و سمت نزدیکتر کاغذ به شانه جذب میشود. چون تکههای کاغذ خیلی سبکاند، این نیروی کوچک برای بلند کردن یا حرکت دادن آنها کافی است.
آزمایش ساده در خانه یا کلاس
- چند تکه کاغذ خیلی کوچک آماده کنید.
- یک شانه پلاستیکی خشک بردارید.
- شانه را چند بار به موهای خشک یا لباس پشمی بکشید.
- شانه را آرام به خردههای کاغذ نزدیک کنید.
- میبینید که تکههای کاغذ به طرف شانه کشیده میشوند.
نکته امتحانی: اگر سؤال بپرسد «نام این نیرو چیست؟»، پاسخ را «الکتریسیته ساکن» یا «نیروی الکتریکی» بنویسید. در کتابهای علوم معمولاً اصطلاح الکتریسیته ساکن دقیقتر است.
چرا این اتفاق در هوای خشک بهتر دیده میشود؟
در هوای خشک، بار الکتریکی دیرتر از روی جسم خارج میشود؛ بنابراین شانه مدت بیشتری باردار میماند. در هوای مرطوب، رطوبت هوا کمک میکند بارها زودتر تخلیه شوند و اثر جذب کمتر دیده شود.
نمونههای دیگر الکتریسیته ساکن
- چسبیدن بادکنک به دیوار پس از مالش به مو
- سیخ شدن موها هنگام نزدیک کردن جسم باردار
- احساس جرقه کوچک هنگام لمس دستگیره فلزی در بعضی روزها
- چسبیدن پرزهای ریز به لباسهای پلاستیکی یا پشمی
جمعبندی
نیرویی که باعث جذب خردههای کاغذ به شانه میشود، الکتریسیته ساکن است. این پدیده به دلیل باردار شدن شانه پس از مالش و ایجاد جذب الکتریکی میان شانه و کاغذهای سبک رخ میدهد.
نظرات