«گندم از گندم بروید، جو ز جو» کنایه از این است که هر کار، رفتار یا تربیتی نتیجهای همانند خود به بار میآورد. یعنی انسان معمولاً نتیجه کارهای خوب یا بد خود را میبیند.
این ضربالمثل میگوید همانطور که از دانه گندم، گندم میروید و از دانه جو، جو به دست میآید، از رفتار درست هم نتیجه خوب و از رفتار نادرست نتیجه بد پدید میآید. بنابراین ریشه و نتیجه با هم ارتباط دارند.
گندم از گندم بروید، جو ز جو
معنی ساده ضربالمثل
معنی ساده این جمله این است: هر کسی نتیجه کار خودش را میبیند. اگر کسی خوبی بکارد، خوبی برداشت میکند و اگر بدی کند، احتمالاً نتیجه بدی کارش به خودش برمیگردد.
- نتیجه هر کار شبیه همان کار است.
- رفتار و تربیت، اثر خود را در آینده نشان میدهد.
- هر عملی پیامدی دارد و بینتیجه نمیماند.
- فرزند، شاگرد یا نتیجه کار، معمولاً نشانی از ریشه و زمینه خود دارد.
این ضربالمثل چه زمانی به کار میرود؟
وقتی میخواهیم بگوییم نتیجه یک اتفاق بیدلیل نیست و از رفتار، تصمیم یا ریشه قبلی به وجود آمده، از این ضربالمثل استفاده میکنیم. این جمله هم درباره اخلاق و رفتار انسان به کار میرود و هم درباره تربیت، آموزش و نتیجه کارها.
در اخلاق
کسی که با دیگران مهربان است، معمولاً احترام و مهربانی میبیند.
در تربیت
اگر کودکی با ادب، نظم و مسئولیتپذیری پرورش یابد، همان ویژگیها را بیشتر نشان میدهد.
مثال برای گندم از گندم بروید جو ز جو
- دانشآموزی که همیشه تلاش میکند، در پایان سال نتیجه زحمتش را میبیند؛ گندم از گندم بروید، جو ز جو.
- کسی که به دیگران دروغ میگوید، نباید انتظار اعتماد کامل داشته باشد؛ چون هر کاری نتیجه خودش را دارد.
- وقتی خانوادهای فرزند خود را با احترام و مسئولیتپذیری تربیت میکند، رفتار خوب او بیدلیل نیست.
- اگر درختی را درست آبیاری و مراقبت کنیم، میوه بهتر میدهد؛ نتیجه از مراقبت خوب میآید.
این ضربالمثل همیشه به معنی قضاوت قطعی درباره انسانها نیست؛ بیشتر میخواهد رابطه میان کار و نتیجه را یادآوری کند.
تفاوت با ضربالمثلهای نزدیک
ضربالمثل «هر چه بکاری همان را درو میکنی» از نظر مفهوم بسیار نزدیک است. هر دو میگویند نتیجه کارهای انسان با نوع رفتار و انتخابهای او ارتباط دارد. تفاوت این است که «گندم از گندم بروید، جو ز جو» بیشتر با تصویر دانه و روییدن، شباهت میان ریشه و نتیجه را نشان میدهد.
پیام اخلاقی ضربالمثل
پیام اصلی این ضربالمثل این است که کارهای ما بیاثر نیستند. اگر خوبی، تلاش، صداقت و مهربانی را انتخاب کنیم، زمینه نتیجه بهتر را فراهم کردهایم. اگر هم بیتوجهی، بدرفتاری یا تنبلی داشته باشیم، پیامدهای آن دیر یا زود آشکار میشود.
جمعبندی
«گندم از گندم بروید، جو ز جو» کنایه از تناسب میان عمل و نتیجه است. همانطور که هر دانه، گیاهی از جنس خود میرویاند، هر رفتار و انتخابی نیز نتیجهای هماهنگ با خود به دنبال دارد.
پرسشهای رایج
گندم از گندم بروید جو ز جو یعنی چه؟
یعنی هر کار و رفتاری نتیجهای شبیه خود دارد و انسان معمولاً پیامد عمل خود را میبیند.
این ضربالمثل کنایه از چیست؟
کنایه از مکافات عمل، اثر تربیت و شباهت نتیجه با ریشه و علت آن است.
معادل ساده آن چیست؟
«هر چه بکاری همان را درو میکنی» معادل ساده و نزدیک این ضربالمثل است.
نظرات