جواب جدول و زیستشناسی
نوعی دستگاه انتقال انرژی در یاخته در جدول
در زیستشناسی، یاخته همان سلول است و هر سلول برای انجام کارهای خود به انرژی نیاز دارد. اندامکی که نقش اصلی در تولید انرژی قابل استفاده سلول دارد، میتوکندری است.
پاسخ کوتاه
پاسخ نوعی دستگاه انتقال انرژی در یاخته در جدول عبارت است از:
در بعضی متنهای فارسی، برای میتوکندری واژه «راکیزه» هم به کار میرود، اما جواب رایج جدول همان «میتوکندری» است.
میتوکندری چیست؟
میتوکندری یک اندامک در سلولهای یوکاریوتی است. وظیفه مهم آن این است که انرژی موجود در مواد غذایی را به شکل قابل استفاده برای سلول تبدیل کند. این انرژی بیشتر به صورت مولکولی به نام ATP ذخیره میشود.
به همین دلیل در کتابهای درسی و متنهای علمی ساده، میتوکندری را «نیروگاه سلول» مینامند.
چرا به آن دستگاه انتقال انرژی میگویند؟
سلول نمیتواند انرژی غذا را مستقیم برای همه کارهای خود مصرف کند. ابتدا باید این انرژی به شکل قابل استفادهتری تبدیل شود. میتوکندری با کمک فرایند تنفس سلولی، بخشی از انرژی مواد غذایی را به ATP تبدیل میکند. سپس ATP در بخشهای مختلف سلول مصرف میشود؛ مثلاً برای حرکت، رشد، ساخت مواد و فعالیتهای شیمیایی سلول.
ساختار ساده میتوکندری
غشای بیرونی
لایه بیرونی میتوکندری است و آن را از بخشهای دیگر سلول جدا میکند.
غشای درونی
چینخوردگیهای زیادی دارد و بخش مهمی از تولید ATP در ارتباط با همین غشا انجام میشود.
ماتریکس
فضای درونی میتوکندری است که برخی واکنشهای تنفس سلولی در آن انجام میشود.
DNA میتوکندری
میتوکندری مقدار کمی ماده ژنتیکی مخصوص خود دارد؛ ویژگیای که آن را از بسیاری اندامکها متمایز میکند.
ATP چیست؟
ATP را میتوان پول انرژی سلول دانست. سلول انرژی را در ATP ذخیره میکند و هر وقت برای یک کار نیاز به انرژی داشته باشد، ATP را مصرف میکند. عضلهها، سلولهای عصبی، سلولهای کبد و بسیاری از بافتهای بدن برای فعالیت درست به ATP نیاز دارند.
سلولهایی که کار بیشتری انجام میدهند، معمولاً میتوکندری بیشتری دارند؛ چون انرژی بیشتری لازم دارند. برای مثال سلولهای ماهیچهای به دلیل فعالیت زیاد، به مقدار زیادی ATP نیاز دارند.
آیا همه سلولها میتوکندری دارند؟
بیشتر سلولهای یوکاریوتی میتوکندری دارند؛ هم در جانوران و هم در گیاهان. سلولهای گیاهی علاوه بر میتوکندری، کلروپلاست هم دارند که در فتوسنتز نقش دارد. اما تولید ATP از راه تنفس سلولی همچنان به میتوکندری مربوط است.
برخی سلولها ممکن است میتوکندری نداشته باشند یا تعدادشان بسیار کم باشد. بنابراین در زیستشناسی همیشه جزئیات مهم است، اما برای پاسخ جدولی و درسی، «میتوکندری» جواب درست است.
سرنخهای مشابه در جدول
- نیروگاه سلول: میتوکندری
- اندامک تولید انرژی: میتوکندری
- محل تولید ATP: میتوکندری
- راکیزه: میتوکندری
- اندامک تنفس سلولی: میتوکندری
جمعبندی
پاسخ «نوعی دستگاه انتقال انرژی در یاخته» در جدول میتوکندری است. میتوکندری با انجام بخش مهمی از تنفس سلولی، انرژی مواد غذایی را به ATP تبدیل میکند و به همین دلیل نقش نیروگاه سلول را دارد.
پاسخ کوتاه: میتوکندری.
نظرات