پاسخ کوتاه: نمونه جمله دارای مبالغه: «از شدت تشنگی داشتم میمردم.» در این جمله، مرگ واقعی منظور نیست؛ گوینده برای نشان دادن شدت تشنگی اغراق کرده است.
مبالغه یعنی چه؟
مبالغه یعنی چیزی را بزرگتر، شدیدتر یا عجیبتر از اندازه واقعی بیان کنیم تا اثر سخن بیشتر شود. مبالغه معمولاً در شعر، داستان، انشا و گفتوگوی روزمره برای تأکید یا زیبایی کلام به کار میرود.
۲۰ جمله که در آن مبالغه به کار رفته است
۱. از شدت خستگی دیگر نمیتوانستم قدم از قدم بردارم.
۲. آنقدر تشنه بودم که انگار تمام بیابان را راه رفتهام.
۳. صدای او همه شهر را بیدار کرد.
۴. آنقدر خوشحال شدم که نزدیک بود پرواز کنم.
۵. اشکهایش مثل باران میبارید.
۶. کیفم آنقدر سنگین بود که شانهام شکست.
۷. یک دنیا حرف در دلم مانده بود.
۸. آنقدر گرسنه بودم که یک کوه غذا میخواستم.
۹. سرمای هوا استخوانم را منجمد کرد.
۱۰. آنقدر سریع دوید که از باد هم جلو زد.
۱۱. خانه از تمیزی برق میزد.
۱۲. آنقدر درس خواندم که چشمهایم دیگر چیزی نمیدید.
۱۳. صد بار به تو گفتم آرامتر صحبت کن.
۱۴. دلش به اندازه دریا بزرگ بود.
۱۵. از ترس، قلبم از جا کنده شد.
۱۶. آنقدر منتظر ماندم که پیر شدم.
۱۷. صدای خندهاش تا آسمان رفت.
۱۸. کتابهایم یک کوه شده بود.
۱۹. از گرما داشتم آب میشدم.
۲۰. آنقدر حرف زد که گوشم پر شد.
چرا این جملهها مبالغه دارند؟
در این جملهها اتفاقها دقیقاً به همان شکل واقعی رخ ندادهاند. مثلاً کسی واقعاً از شادی پرواز نمیکند یا از گرما آب نمیشود. این عبارتها برای نشان دادن شدت شادی، گرما، خستگی یا احساسات دیگر به کار میروند.
| جمله | معنی واقعی |
|---|---|
| از گرما داشتم آب میشدم. | هوا خیلی گرم بود. |
| صد بار به تو گفتم. | چند بار این حرف را تکرار کردم. |
| یک دنیا حرف دارم. | حرفهای زیادی دارم. |
| از ترس قلبم از جا کنده شد. | خیلی ترسیدم. |
تمرین تشخیص مبالغه
در جملههای زیر، کدام عبارت مبالغهآمیز است؟
- صد بار گفتم دفترت را بیاور.
- امروز به مدرسه رفتم.
- از خستگی روی پا بند نبودم.
پاسخ: جمله اول و سوم مبالغه دارند.
جمعبندی: مبالغه یعنی اغراق کردن برای تأکید. هر وقت جملهای غیرواقعی اما قابل فهم برای نشان دادن شدت یک حالت گفته شود، احتمالاً آرایه مبالغه در آن به کار رفته است.
نظرات