در بخش «بخوان و بیندیش» درس هفدهم فارسی ششم، داستان «آوای گنجشکان» واژههای قدیمی، ادبی و آموزشی زیادی دارد. این صفحه معنی کلمات مهم را کوتاه و قابل حفظ آورده است.
برای مرور سریع امتحان، ابتدا جدول معنی واژهها را بخوانید و سپس بخش همخانواده، مخالف و املایی را مرور کنید.
معنی کلمات آوای گنجشکان فارسی ششم
| کلمه | معنی ساده | نکته یادگیری |
|---|---|---|
| شیخ | مرد پیر، دانا یا بزرگوار | در متنهای قدیمی زیاد دیده میشود. |
| مکتبخانه | مدرسه قدیمی | محل آموزش در گذشته. |
| غوغا | هیاهو، سر و صدا | مخالف آن سکوت است. |
| حصیر | زیراندازی بافتهشده از نی یا گیاه | به شکل «حسیر» ننویسید. |
| لطف | مهربانی، خوشرفتاری | با «لطیف» همریشه است. |
| میانسال | نه جوان و نه پیر | کسی در میانه عمر. |
| طبع | سرشت، خلق و خو، طبیعت | در متنهای ادبی کاربرد زیادی دارد. |
| سرگردان | آواره، حیران، سرگشته | یعنی کسی که راه یا مقصد روشن ندارد. |
| کوبه | وسیله فلزی روی در برای کوبیدن | در خانههای قدیمی به کار میرفت. |
| قید | بند، وابستگی | در دستور زبان معنی دیگری هم دارد. |
| مست | مدهوش، بیخود، شاد و سرخوش | معنی دقیق به جمله بستگی دارد. |
| فلک | وسیله تنبیه در گذشته | با معنی «آسمان» هم در فارسی میآید. |
| آشفته | پریشان، نامرتب | مخالف آن منظم یا آرام است. |
| آویخته | آویزان شده | از فعل آویختن. |
| مدعی | ادعاکننده | کسی که چیزی را برای خود ثابت میداند. |
| معرفت | شناخت، آگاهی، دانایی | در متنهای اخلاقی و عرفانی مهم است. |
| قانع | راضی، خرسند | با قناعت همخانواده است. |
| ریسمان | طناب | وسیله بستن یا کشیدن. |
| غیبت | پشت سر کسی بدگویی کردن | با غایب همخانواده است. |
| خلق | خوی، منش، اخلاق | با خُلق به معنی رفتار و سرشت نزدیک است. |
| محفل | مجلس، جمع | جمع آن محافل است. |
معنی واژههای مهم در یک نگاه
کلمات مخالف و متضاد آوای گنجشکان
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| اکنون | آینده |
| سکوت | غوغا، سر و صدا |
| فراوان | کم، اندک |
| دانایی | نادانی |
| نشست | برخاست، بلند شد |
| بیاموز | فراموش کن |
کلمات همخانواده درس
- کتب: کتاب، مکتوب، مکاتبه، کاتب
- بحث: مباحث، مباحثه، بحثکننده
- مدعی: ادعا، دعوی
- قانع: قناعت، اقناع
- غیبت: غایب، غیاب
- محفل: محافل
- عادت: معتاد، اعتیاد
- طبع: مطبوع، طبیعت، طبیعی
کلمات املایی مهم
اشتباههای رایج در این درس معمولاً مربوط به حروفی مثل «غ»، «ح»، «ط»، «ق» و «ع» است. مثلاً «غوغا» با غ نوشته میشود و «حصیر» با ح آغاز میشود.
خلاصه کوتاه آوای گنجشکان
داستان «آوای گنجشکان» درباره شخصیتی است که گمان میکند بسیار میداند، اما در مسیر داستان میآموزد که برای دانا شدن باید پذیرای یادگیری باشد. پیام اصلی متن این است که ادعای دانایی، انسان را از آموختن دور میکند و فروتنی راه رسیدن به معرفت است.
پیام و مفهوم درس
مفهوم اصلی درس این است که انسان تا وقتی خود را «پر» و بینیاز از آموزش بداند، چیزی یاد نمیگیرد. همانطور که ظرف پر جایی برای آب تازه ندارد، ذهنی که پر از ادعاست جایی برای دانش تازه نخواهد داشت.
جمله مناسب برای پاسخ کلاسی
پیام داستان این است که برای آموختن باید فروتن بود، ادعا را کنار گذاشت و با دل خالی و آماده سراغ دانایی رفت.
روش مطالعه این درس
- یک بار متن را با صدای آرام بخوانید.
- واژههای سخت را از جدول معنی پیدا کنید.
- برای هر واژه یک جمله ساده بسازید.
- کلمات همخانواده و متضاد را جداگانه مرور کنید.
- در پایان، خلاصه داستان را در پنج خط با زبان خودتان بنویسید.
جمعبندی
در «آوای گنجشکان» فارسی ششم، واژههایی مانند شیخ، مکتبخانه، غوغا، حصیر، کوبه، فلک، مدعی، معرفت، قانع، ریسمان، غیبت و محفل از مهمترین کلمات هستند. دانستن معنی، همخانواده و مخالف این واژهها به فهم بهتر درس و آمادگی برای املا و پرسشهای کلاسی کمک میکند.
نظرات