عبارت «به پایان آمد این دفتر، حکایت همچنان باقی است» در زبان امروز مثل یک ضربالمثل به کار میرود، اما اصل آن از شعر سعدی است و درباره ادامه داشتن معنا، اثر یا ماجرا پس از پایان ظاهری سخن میگوید.
معنی ساده ضربالمثل
وقتی میگوییم «به پایان آمد این دفتر، حکایت همچنان باقی است»، منظور این است که ظاهر کار تمام شده، اما پیامدها، خاطرهها، درسها یا موضوع اصلی هنوز باقی مانده است. مثل وقتی یک کتاب تمام میشود، اما اثر آن در ذهن خواننده ادامه پیدا میکند.
این عبارت معمولا در پایان نوشتهها، سخنرانیها، فیلمها، گزارشها یا حتی مرحلهای از زندگی به کار میرود؛ یعنی «این بخش تمام شد، اما داستان اصلی هنوز تمام نشده است.»
ریشه ادبی عبارت
این جمله از غزلی از سعدی گرفته شده است. در اصل شعر، شاعر میگوید دفتر تمام شده، اما شرح حال مشتاق و عاشق با یک دفتر یا حتی چند دفتر تمام نمیشود. به همین دلیل این بیت بعدها معنایی گستردهتر پیدا کرده و در زبان مردم به صورت ضربالمثل به کار رفته است.
کاربردهای امروزی
مثال در جمله
بعد از پایان مراسم فارغالتحصیلی، معلم گفت: «به پایان آمد این دفتر، حکایت همچنان باقی است»؛ یعنی دوران مدرسه تمام شد، اما مسیر یادگیری و زندگی ادامه دارد.
نویسنده در پایان کتاب نوشت: «به پایان آمد این دفتر، حکایت همچنان باقی است»؛ یعنی هنوز حرفهای بسیاری درباره این موضوع وجود دارد.
اجزای معنی
| بخش عبارت | معنی |
|---|---|
| این دفتر | یک نوشته، دوره، مرحله یا روایت مشخص |
| به پایان آمد | تمام شدن ظاهر کار یا بخش فعلی |
| حکایت | اصل ماجرا، پیام، اثر یا حرفهای ناگفته |
| همچنان باقی است | ادامه داشتن معنا یا پیامدها پس از پایان ظاهری |
عبارتهای نزدیک
- این پایان ماجرا نیست.
- داستان هنوز ادامه دارد.
- حرف ناگفته بسیار است.
- پایان یک فصل، آغاز فصل دیگر است.
- اثر ماجرا همچنان باقی میماند.
جمعبندی
ضربالمثل «به پایان آمد این دفتر، حکایت همچنان باقی است» یعنی یک بخش یا نوشته تمام شده، اما اصل موضوع، تجربه یا پیام آن هنوز ادامه دارد. این عبارت از سعدی آمده و امروز برای پایانهای ظاهری و ادامه داشتن معنا یا اثر یک ماجرا به کار میرود.
نظرات