در قرآن کریم، حسرت گناهکاران در روز قیامت به شکلهای مختلف و با عباراتی تکاندهنده توصیف شده است. مهمترین مواردی که گناهکاران در آن روز به خاطر آن حسرت میخورند، عبارتند از:
۱. حسرت بر عمر تلفشده و اعمال نادرست
- سوره مریم، آیه ۳۹:
﴿وَأَنذِرْهُمْ یَوْمَ الْحَسْرَهِ إِذْ قُضِیَ الْأَمْرُ﴾
*«و آنان را از روز حسرت (قیامت) بترسان؛ روزی که کارها یکسره میشود.»*
- در این روز، گناهکاران میبینند که فرصتهای عمر را با گناه و غفلت از بین بردهاند.
۲. حسرت بر اطاعت نکردن از پیامبران و هدایت الهی
- سوره زمر، آیه ۵۶:
﴿أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَا عَلَى مَا فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللَّهِ﴾
*«تا کسی نگوید: ای وای! بر آنچه در حق خدا کوتاهی کردم.»*
- گناهکاران از اینکه حق خدا را نادیده گرفتند و به دستورات الهی عمل نکردند، اظهار پشیمانی میکنند.
۳. حسرت بر پیروی از شیطان و گمراهان
- سوره فرقان، آیه ۲۷–۲۹:
﴿وَیَوْمَ یَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى یَدَیْهِ یَقُولُ یَا لَیْتَنِی اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلًا * یَا وَیْلَتَى لَیْتَنِی لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِیلًا﴾
*«و روزی که ستمگر (از شدت حسرت) دو دست خود را (به دندان) میگزد و میگوید: ای کاش با رسول (خدا) راهی برگزیده بودم! * ای وای! کاش فلانی را دوست خود نگرفته بودم!»*
- در اینجا گناهکاران از دوستی با افراد گمراه و پیروی از شیطان ابراز پشیمانی میکنند.
۴. حسرت بر انفاق نکردن در راه خدا
- سوره منافقون، آیه ۱۰:
﴿وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ فَیَقُولَ رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِی إِلَى أَجَلٍ قَرِیبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَکُنْ مِنَ الصَّالِحِینَ﴾
*«و از آنچه به شما روزی دادیم، انفاق کنید پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا رسد و بگوید: پروردگارا! چرا مرا تا زمانی نزدیک مهلت ندادی تا صدقه دهم و از صالحان باشم؟»*
- این آیه نشان میدهد که برخی گناهکاران در لحظه مرگ یا قیامت آرزو میکنند که ای کاش در راه خدا انفاق کرده بودند.
۵. حسرت بر تکذیب قیامت و زندگی دنیویِ فریبنده
- سوره فجر، آیه ۲۳–۲۴:
﴿یَوْمَئِذٍ یَتَذَکَّرُ الْإِنْسَانُ وَأَنَّى لَهُ الذِّکْرَى * یَقُولُ یَا لَیْتَنِی قَدَّمْتُ لِحَیَاتِی﴾
*«در آن روز انسان (گناهکار) به یاد میآورد، ولی این یادآوری چه سود دارد؟ * میگوید: ای کاش برای زندگی (اخروی) خود چیزی پیش فرستاده بودم.»*
- گناهکاران در قیامت میفهمند که دنیا فریبنده بوده و برای آخرت کاری نکردهاند.
جمعبندی:
قرآن کریم تصویر روشنی از حسرت گناهکاران در قیامت ارائه میدهد، از جمله:
- پشیمانی از تلف کردن عمر در گناه.
- افسوس بر عدم اطاعت از خدا و پیامبران.
- ندامت از دوستی با گمراهان و شیطان.
- آرزوی بازگشت به دنیا برای انفاق و عمل صالح.
📖 پند قرآنی:
﴿فَاسْتَبِقُوا الْخَیْرَاتِ﴾ (بقره/۱۴۸)
*«پس در انجام کارهای نیک بر یکدیگر سبقت گیرید.»*
این آیات هشدار میدهند که فرصتهای دنیا محدود است و باید پیش از رسیدن روز حسرت، توبه کرد و به سوی خدا بازگشت.
نظرات