قارچها برای بقا و تکثیر به وابستگی به جانوران، گیاهان یا سایر موجودات نیاز دارند، زیرا برخلاف گیاهان، توانایی فتوسنتز ندارند و نمیتوانند غذای خود را تولید کنند. این وابستگی به دلایل زیر است:
۱. عدم توانایی در تولید غذا (فاقد کلروفیل)
- قارچها هتروتروف هستند، یعنی باید مواد آلی را از منابع دیگر جذب کنند.
- برخلاف گیاهان که با فتوسنتز قند میسازند، قارچها به مواد آلی مرده یا زنده وابستهاند.
۲. شیوه تغذیه: تجزیهکنندگی یا همزیستی
قارچها به سه روش وابسته به دیگران هستند:
# الف) تجزیهکنندگان (ساپروفیت)
- روی مواد مرده (چوب، برگ، لاشه جانوران) رشد میکنند و آنها را تجزیه میکنند.
- مثال: قارچهای صدفی روی تنه درختان مرده.
# ب) همزیستی با گیاهان (مایکوریزا)
- با ریشه گیاهان همکاری متقابل میکنند:
- قارچ آب و مواد معدنی را به گیاه میدهد.
- گیاه قند (حاصل از فتوسنتز) را به قارچ میرساند.
- ۸۰% گیاهان با قارچها چنین رابطهای دارند.
# ج) انگلها (پاتوژن)
- از موجودات زنده (گیاهان، جانوران یا حتی انسان) تغذیه میکنند.
- مثال:
- قارچ کپک سیاه روی غذاها.
- قارچ کاندیدا که در انسان عفونت ایجاد میکند.
۳. نقش جانوران در پراکندگی قارچها
- بسیاری از قارچها برای تکثیر به جانوران وابستهاند:
- حیوانات هاگهای قارچ را با خوردن یا حمل کردن پخش میکنند (مثل سنجابهایی که قارچ میخورند).
- حشرات (مثل مورچهها) برخی قارچها را پرورش میدهند (مورچههای باغبان).
۴. چرا این وابستگی مفید است؟
- قارچها چرخه مواد مغذی را در طبیعت کامل میکنند.
- بدون آنها، جنگلها از تجمع مواد مرده خفه میشدند!
جمعبندی:
قارچها به دلیل ناتوانی در تولید غذا، مجبورند با تجزیه مواد مرده، همزیستی یا انگلگری زندگی کنند. این وابستگی نه تنها برای خودشان، بلکه برای تعادل اکوسیستم ضروری است.
چند مطلب تصادفی از آرشیو سوگو، شاید اینها هم به کارتان بیاید.
نظرات