طبق وایتپپر و ساختار رسمی توکنومیکس ورلد کوین (Worldcoin)، ۷۵ درصد از کل عرضه ۱۰ میلیارد واحدی توکن WLD به جامعه کاربران و صندوق اکوسیستم اختصاص یافته است؛ اما از نظر عرضه در گردش فعلی، سهم دقیق کاربران فعال روزانه و بر اساس نرخ احراز هویت با دستگاه Orb به صورت پویا تغییر میکند.
پروژه ورلد کوین یکی از جاهطلبانهترین و در عین حال چالشبرانگیزترین پروژههای دنیای کریپتوکارنسی است که توسط سم التمن بنیانگذاری شده و هدف آن ایجاد یک هوش جمعی و ساختار اقتصادی بر پایه «اثبات شخصیت» است. برای درک اینکه چه مقدار از این داراییها در دست مردم و کاربران واقعی قرار دارد، باید نگاهی دقیق به ساختار توزیع و آزادسازی آن داشته باشیم.
کالبدشکافی توکنومیکس WLD؛ سهم جامعه چقدر است؟
پروژه ورلد کوین سقف عرضه خود را روی عدد ثابت ۱۰ میلیارد توکن WLD تعریف کرده است که فرآیند آزادسازی کامل آن در یک برنامه زمانبندی ۱۵ ساله (تا سال ۲۰۳۸) انجام میشود. این بازه زمانی طولانی به منظور جلوگیری از تورم ناگهانی و سقوط ارزش دارایی طراحی شده است.
بزرگترین بخش این داراییها یعنی دقیقاً ۷۵ درصد کل عرضه (معادل ۷.۵ میلیارد توکن) تحت عنوان سهم جامعه (World Community) دستهبندی شده است که مدیریت کلان آن را بنیاد ورلد کوین بر عهده دارد. این بنیاد وظیفه دارد تا توکنها را به شکل عادلانه میان شرکتکنندگان توزیع کند.
مابقی عرضه کل پروژه به این صورت تقسیم شده است: حدود ۱۳.۵ درصد برای سرمایهگذاران اولیه شرکت Tools for Humanity (TFH)، نزدیک به ۹.۸ درصد برای تیم توسعهدهنده اولیه و ۱.۷ درصد به عنوان ذخیره احتیاطی شرکت TFH.
تفاوت سهم کل عرضه با توکنهای در گردش واقعی کاربران
اگرچه سهم بخش جامعه ۷۵ درصد است، اما تمام این توکنها به صورت یکجا وارد بازار نشدهاند. هدف اصلی پروژه، توزیع عادلانه و تدریجی به عنوان درآمد پایه همگانی (UBI) میان انسانهای واقعی است. بنابراین نباید تصور کرد که این ۷۵ درصد هماکنون در بازار آزاد در حال گردش است.
بخش قابلتوجهی از این ۷۵ درصد در خزانهداری بنیاد قرار دارد تا به مرور زمان، از طریق پاداش ثبتنام اولیه (Welcoming Grants) و پاداشهای دورهای به کاربران جدید تعلق بگیرد. این استراتژی مانع از تخلیه ناگهانی ارزش توکن توسط معاملهگران کوتاهمدت میشود.
بنابراین درصد توکنهای در گردش که کاملاً در کیفپول کاربران نهایی قرار دارد، رقمی پویا است که با افزایش روزانه تعداد ثبتنامها و تایید هویتها در اپلیکیشن افزایش مییابد. هر چه تعداد انسانهای تاییدشده در جهان بیشتر شود، سهم واقعی جامعه در بازار گردش افزایش خواهد یافت.
نکته مهم: عرضه در گردش توکن WLD به شدت تحت تاثیر سرعت ساخت و توزیع دستگاههای سختافزاری اورب در سراسر جهان است؛ هرچه دسترسی جهانی به این دستگاهها بیشتر شود، سرعت ورود توکنهای سهم جامعه به بازار افزایش مییابد.
مدل دریافت توکن توسط کاربران (مکانیزم اثبات شخصیت)
توزیع توکنهای ورلد کوین میان جامعه با تمام پروژههای دیگر کریپتو متفاوت است. در این پروژه خبری از استخراج با کارت گرافیک یا استیکینگ سنگین نیست، بلکه انسان بودن ملاک اصلی است.
دروازه اصلی ورود کاربران به شبکه و دریافت توکن، دانلود برنامه رسمی World App و انجام فرآیند اولیه اثبات شخصیت (Proof of Personhood) است.
کاربران برای تایید منحصربهفرد بودن خود، عنبیه چشم خود را توسط دستگاههای سختافزاری ویژهای به نام اورب (Orb) اسکن میکنند تا یک پاسپورت دیجیتال (World ID) دریافت کنند.
پس از تایید بیومتریک، توکنها در قالب ایردراپها و گرنتهای منظم بر بستر شبکه لایه دوم آپتیمیسم (Optimism) که کارمزد پایینی دارد، به حساب کاربران واریز میشود.
آخرین وضعیت توکنهای فعال و قفل شده در سال ۲۰۲۶
برای کسانی که قصد تحلیل فاندامنتال این دارایی را دارند، بررسی نسبت توکنهای آزاد شده به توکنهای مسدود شده بسیار حیاتی است. روند آزادسازی توکنها مستقیماً روی قیمت تاثیرگذار است.
حدود ۳۳.۸۴ درصد از کل عرضه ۱۰ میلیارد واحدی (یعنی نزدیک به ۳.۳۸ میلیارد توکن) آزاد شده که بخش عمده سهم جامعه آن هنوز در لایههای نظارتی بنیاد است.
حدود ۶۶.۱۶ درصد از کل توکنها (ننزدیب به ۶.۶۱ میلیارد واحد) همچنان در قراردادهای هوشمند پروژه به صورت قفلشده باقی ماندهاند.
تیم توسعهدهنده برای کاهش فشار فروش، زمان قفل توکنهای تیم و سرمایهگذاران را از ۳ سال به ۵ سال تمدید کرد که این فرآیند آزادسازی خطی و روزانه تا ژوئیه ۲۰۲۸ ادامه خواهد داشت.
جمعبندی وضعیت توزیع
جواب پیشنهادی: در ساختار کلان، جامعه کاربران مالک اصلی ۷۵ درصد از داراییهای ورلد کوین هستند، اما این حجم عظیم به مرور زمان و تا سال ۲۰۳۸ به صورت خرد و پاداشهای دورهای به مدار گردش اضافه میشود تا ثبات اقتصادی پروژه حفظ گردد.
پرسشهای متداول
چرا میزان عرضه در گردش WLD در صرافیهای مختلف کمی متفاوت نمایش داده میشود؟
این اختلاف به این دلیل است که برخی پلتفرمها تمام توکنهای بازگشاییشده بخش جامعه را در گردش محسوب میکنند، در حالی که بخشی از این توکنها هنوز در خزانه حاکمیتی بنیاد قرار دارند و مستقیماً به بازار تزریق نشدهاند.
آیا پس از پایان دوره ۱۵ ساله، عرضه توکن ورلد کوین افزایش مییابد؟
طبق کدنویسی قرارداد هوشمند، پس از ۱۵ سال حاکمیت شبکه میتواند نرخ تورم سالانهای تا سقف ۱.۵ درصد را برای پاداش به مشارکتکنندگان وضع کند، مگر اینکه جامعه کاربران به نرخ صفر رای بدهند.
آیا کاربران ایرانی امکان دریافت توکن رایگان از طریق اسکن اورب (Orb) را دارند؟
خیر، به دلیل محدودیتهای جغرافیایی، مسائل قانونی و عدم وجود دستگاههای سختافزاری اورب در ایران، کاربران داخل کشور امکان دریافت ایردراپ هویتی را ندارند و تنها میتوانند توکنهای در گردش را از صرافیها تهیه کنند.
نظرات